Türkiye’de Marka Tescili Nasıl Yapılır: Adım Adım Rehber

Türkiye’de marka tescili yaptırmak için Türk Patent ve Marka Kurumu’na (TURKPATENT) başvuru dosyalayarak resmi ücretleri öder, inceleme ve ilan sürecinden geçer ve ardından tescil belgesini alırsınız. İtiraz olmadığı durumlarda tüm süreç, bu makalenin yazıldığı tarih itibarıyla genellikle altı ila on ay sürmektedir. Bu rehber, Türkiye’de marka tescilinin nasıl yapıldığını, kimlerin başvurabileceğini, başvuruda nelerin bulunması gerektiğini, maliyetleri ve süreleri sade bir dille açıklamaktadır.

Marka, mal veya hizmetlerinizi diğerlerinden ayırt eden işarettir: bir marka adı, logo, slogan, şekil ya da bunların kombinasyonu. Türkiye’deki koruma yalnızca ulusal düzeyde geçerlidir; yurt dışında tescil ettirilmiş bir marka size burada herhangi bir hak tanımaz. Türkiye’de satış yapıyorsanız, üretim gerçekleştiriyorsanız ya da genişlemeyi planlıyorsanız, yerel tescil yaptırmak başkalarının markanızı kullanmasını engellemenin tek yasal yoludur.

Türkiye’de Marka Tescilinin Anlamı

Türkiye’de marka tescili yaptırdığınızda, talep ettiğiniz belirli mal ve hizmetler için söz konusu işareti on yıl süreyle ve süresiz olarak yenilenebilir biçimde münhasıran kullanma hakkı elde edersiniz. Bu alanı düzenleyen kanun, 2017 yılında yürürlüğe giren ve Türk uygulamasını Avrupa Birliği standartlarına yaklaştıran 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’dur. Tescil işlemleri tamamen Ankara merkezli ulusal kurum TURKPATENT tarafından yürütülmektedir.

Türkiye, ilk başvuru sahibi ilkesini uygulamaktadır. Markayı daha önce kullanan ancak hiç tescil ettirmemiş birisine kıyasla önce başvuran kişi genellikle öncelik hakkına sahip olur. Tanınmış markalar ve gerçek önceki kullanıma ilişkin sınırlı istisnalar mevcuttur; ancak pratik ders basittir: erken başvurmak sizi korur. Karanfiloglu Hukuk Bürosu’ndaki uygulamalarımızda, yabancı markalarla ilgili en sık karşılaştığımız sorun, firmaların Türkiye pazarına girmesi, tanınırlık kazanması ve ardından üçüncü bir tarafın kendi adlarını çoktan tescil ettirdiğini keşfetmesidir.

Kimler Başvurabilir ve Yabancılar İçin Türkiye’de Marka Tescili

Türkiye’de marka tescili yaptırmak isteyen herhangi bir gerçek veya tüzel kişi, Türk ya da yabancı ayrımı gözetilmeksizin başvurabilir. Bir Türk markasına sahip olmak için Türkiye’de şirket kurmak ya da fiziksel olarak bulunmak zorunluluğu yoktur. Yabancılar için Türkiye’de marka tescili, yerleşik kişilerle aynı inceleme kurallarına tabidir; yalnızca önemli bir usul farkı bulunmaktadır.

Türkiye’de ikameti veya ticari merkezi bulunmayan başvuru sahiplerinin tescilli bir Türk marka vekili tarafından temsil edilmesi zorunludur. Bu yasal bir gerekliliktir, seçimlik değildir. Yabancı bir başvuru sahibi TURKPATENT ile doğrudan yazışma yapamaz; resmi sicile kayıtlı yerel bir temsilci aracılığıyla işlem yürütmesi gerekir. Türk vatandaşları ve Türkiye’de yerleşik şirketler kendi adlarına başvuru yapabilir; ancak pek çoğu sınıflandırma ve inceleme sürecini doğru yönetmek amacıyla yine de bir vekil kullanmaktadır.

Ulusal yol mu, uluslararası yol mu?

Yabancı marka sahipleri Türkiye’ye iki farklı yoldan ulaşabilir. Doğrudan TURKPATENT’e ulusal Türk marka başvurusu yapabilir ya da kendi ülkenizdeki temel başvuru veya tescile dayanarak Madrid Protokolü aracılığıyla Türkiye’yi seçeceğiniz ülkeler arasına dahil edebilirsiniz. Her yolun avantajları ve dezavantajları mevcuttur; doğru seçim, hedef aldığınız ülke sayısına bağlıdır.

Türkiye’de Marka Tescili Nasıl Yapılır: Adım Adım

Türkiye’de marka tescili süreci belirli bir dizi aşamadan geçer. Bu sürecin sırasını bilmek, planlamanızı kolaylaştırır ve redde yol açan hataların önüne geçmenizi sağlar.

1. Araştırma taraması yapın. Başvuru öncesinde TURKPATENT veri tabanında ilgili sınıflarda aynı veya karıştırılabilir ölçüde benzer markaları arayın. Araştırma taraması, çakışmaları para harcamadan önce ortaya koyduğundan herhangi bir Türk marka başvurusundaki en düşük maliyetli adımdır.
2. Mal ve hizmetleri tanımlayın. Markanın kapsayacağı ürün ve hizmetleri tam olarak listeleyin ve her birini Nice Sınıflandırması’na göre doğru sınıfa atayın. Gereğinden fazla sınıf talep etmek gereksiz ücrete yol açar; eksik talep ise rakiplerin yararlanabileceği boşluklar bırakır.
3. Markanın temsilini hazırlayın. TURKPATENT’in öngördüğü formatta logo için net bir görsel ya da kelime markası için düz metin sağlayın.
4. Başvuruyu dosyalayın. Başvuru sahibine ait bilgileri, markayı, sınıf listesini ve ücret ödeme belgesini içeren başvuruyu çevrimiçi olarak sunun. Dosyalama tarihi önceliğinizi belirler.
5. Şekli ve mutlak ret gerekçesi incelemesi. TURKPATENT başvurunun eksiksiz olup olmadığını ve markanın tanımlayıcı, jenerik, yanıltıcı ya da mutlak ret gerekçelerine tabi olup olmadığını inceler.
6. Resmi Marka Bülteni’nde ilan. Marka incelemeyi geçerse, üçüncü tarafların itiraz edebileceği iki aylık ilan sürecinde yayımlanır.
7. İtiraz (varsa). Birisi itiraz dosyalarsa argümanlar ve deliller sunarak karşılık verirsiniz; kararı TURKPATENT verir.
8. Tescil ve belge. İtiraz olmazsa ya da itirazı kazanırsanız tescil ücretini ödersiniz ve TURKPATENT tescil belgesini düzenler.

Türk Marka Başvurusunda Bulunması Gereken Belgeler

TURKPATENT’in bir başvuru tarihi kabul edebilmesi için eksiksiz bir Türk marka başvurusunun belirli bilgileri içermesi gerekmektedir. Eksik bilgiler dosyalama tarihini geciktirebilir; bu da ilk başvuru sahibi ilkesinin geçerli olduğu bir sistemde öncelik kaybına yol açabilir.

• Başvuru sahibinin (markaya sahip olacak kişi veya şirketin) tam adı ve adresi.
• Renk talep ediliyorsa renkli olarak markanın net bir temsili.
• Nice Sınıflandırması’na göre sınıflara ayrılmış mal ve hizmetler listesi.
• Resmi başvuru ücreti; birinci sınıfın ötesindeki her sınıf için ek ücret.
• Yabancı başvuru sahipleri için zorunlu, yerli başvuru sahipleri tarafından da yaygın olarak kullanılan marka vekili için vekâletname. Bu belge için genellikle noter onayı gerekmemektedir.
• Paris Sözleşmesi kapsamında (altı aylık pencere) başka bir ülkedeki daha önceki dosyalama tarihini talep ediyorsanız rüçhan belgeleri.

Bu aşamadaki doğruluk, hızdan daha önemlidir. Muğlak veya hatalı bir sınıf listesiyle hazırlanmış bir Türk marka başvurusu, itirazla karşılaşma ya da markanın gerçekten ticaret yaptığı alanda korumasız kalma riskini en çok taşıyan başvurudur.

Marka Sınıfları ve Nice Sınıflandırması

Türkiye, mal ve hizmetleri 34 eşya ve 11 hizmet sınıfı olmak üzere 45 sınıfa ayıran uluslararası Nice Sınıflandırması’nı kullanmaktadır. Ücret sınıf başına ödendiğinden sınıf listesi hem maliyeti hem de koruma kapsamını doğrudan belirler. Bir giyim markası genellikle 25. sınıfta, yazılım şirketi 9. ve 42. sınıflarda, restoran ise 43. sınıfta başvuru yapar.

Sınıf seçimi stratejik bir karardır, bürokratik bir işlem değil. Bugün sattığınız ve kısa vadede gerçekçi biçimde satmayı planladığınız ürün ve hizmetleri kapsayan sınıfları talep edin. Bir tescil aynı zamanda beş yıl içinde tescilli mal veya hizmetler için gerçek anlamda kullanılmadığı takdirde kullanmama gerekçesiyle iptal edilme riskiyle karşı karşıyadır; bu nedenle hiçbir zaman kullanmayacağınız sınıflarla listeyi doldurmak kalıcı bir yarar sağlamaz.

Zaman Çizelgesi: Türkiye’de Marka Tescili Ne Kadar Sürer?

İtirazsız bir Türkiye’de marka tescili başvurusu, bu makalenin yazıldığı tarih itibarıyla dosyalamadan belgeye kadar genellikle altı ila on ay sürmektedir. İki aylık ilan süresi kanunla belirlenmiştir; ancak inceleme süreleri ve olası itirazlar takvimi uzatabilir. Aşağıdaki rakamlar, TURKPATENT iş yükü ve prosedürleri değiştiğinden tipik aralıklar olup garanti değildir.

• Araştırma taraması: birkaç gün.
• Şekli ve mutlak ret gerekçesi incelemesi: yaklaşık iki ila beş ay.
• İlan ve itiraz penceresi: kanunla belirlenmiş iki ay.
• Tescil ve belge düzenlenmesi: yaklaşık bir ila iki ay.
• Toplam, itiraz yoksa: yaklaşık altı ila on ay.

Bir itiraz, her iki tarafın argüman alışverişi yapması sürecinde birkaç ay daha ekleyebilir. İstanbul’da danışmanlık verdiğimiz ve önce araştırma taraması yapan müvekkiller, itirazlara yol açan çakışmalar dosyalamadan sonra değil önce tespit edildiğinden genellikle daha az sürprizle karşılaşmaktadır.

Maliyetler ve Resmi Ücretler

Türkiye’de marka tescil maliyeti iki katmandan oluşur: resmi TURKPATENT ücretleri ve kullanıldığı durumlarda marka vekilinin profesyonel ücreti. Resmi ücretler TURKPATENT tarafından belirlenir ve genellikle her yılın başında güncellenir; başvuru öncesinde güncel ücret tarifesini teyit edin. Birinci sınıf için başvuru ücreti, her ek sınıf için ayrıca ücret ve marka kabul edildikten sonra ödenecek ayrı bir tescil ücreti mevcuttur.

Ücret yapısı sınıf başına hesaplandığından sınıf sayısı resmi maliyetin temel belirleyicisidir. Tek sınıflı bir kelime markası en az maliyetli başvurudur; daha büyük bir marka için çok sınıflı portföy başvurusu daha fazla tutmaktadır. Resmi tutarlar değiştiğinden ve her markanın sınıf ihtiyacı farklı olduğundan bu makalede sabit rakam vermiyoruz; bir avukat, sınıf listesi netleştikten sonra size güncel bir rakam sunabilir.

Ulusal Başvuru mu, Madrid Protokolü mü?

Yalnızca Türkiye’de koruma ihtiyacınız varsa TURKPATENT’e ulusal başvuru genellikle en doğrudan yoldur. Aynı markayı birden fazla ülkede korumak istiyorsanız Madrid Protokolü, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü aracılığıyla yönetilen tek bir uluslararası başvuruyla Türkiye’yi ve diğer üye devletleri seçmenize olanak tanır. Türkiye Madrid üyesidir; bu nedenle bir seçim, TURKPATENT tarafından aynı maddi kurallara göre yerel olarak incelenir.

• Ne zaman tercih edilir: Ulusal başvuru yalnızca Türkiye’de koruma için uygundur; Madrid Protokolü ise aynı anda birden fazla ülke için tercih edilir.
• Temel tescil: Ulusal başvuru için temel tescile gerek yoktur; Madrid başvurusu ise kendi ülkenizdeki bir temel başvuru veya tescili gerektirir.
• İnceleme: TURKPATENT her iki yolu da aynı maddi kurallara göre inceler.
• Yabancılar için yerel temsilci: Ulusal başvuruda zorunludur; Madrid seçiminde ise bir itiraz veya ofis işlemi ortaya çıkarsa zorunlu hale gelir.

Tescil Sonrası: Yenileme ve Uygulama

Türk marka tescili, dosyalama tarihinden itibaren on yıl geçerlidir ve sınırsız biçimde on yıllık dönemler halinde yenilenebilir. Yenileme sizin sorumluluğunuzdadır; TURKPATENT korumayı otomatik olarak uzatmaz ve süresi dolmuş bir yenileme başkalarına kapı açabilir. Tescilden sonra hak ihlalleri ve sahteciliğe karşı hukuk mahkemeleri, sahte ithalatı durdurmak için gümrük kaydı ve ciddi durumlarda 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında cezai şikâyet yoluyla haklarınızı koruyabilirsiniz.

Tescil aynı zamanda ticari ilişkilerdeki konumunuzu güçlendirir. Tescilli bir marka lisanslanabilir, devredilebilir, teminat olarak kullanılabilir ve şirketinize kayıt ettirilebilir; bunların tümü yalnızca tescil yoluyla elde edilebilen açık bir hukuki dayanağa ihtiyaç duyar.

Özet

Türkiye’de marka tescili yaptırmak için araştırma taraması yapın, doğru Nice sınıflarını seçin, TURKPATENT’e başvurun, inceleme ve iki aylık ilan sürecini tamamlayın ve itiraz olmadığı durumlarda genellikle altı ila on ay içinde belgenizi alın. Yabancı sahiplerin tescilli bir Türk marka vekili aracılığıyla işlem yürütmesi zorunludur; doğru sınıf listesine dayanan özenli bir Türk marka başvurusu, sağlam bir koruma ile ileride pahalıya patlayabilecek bir anlaşmazlık arasındaki farkı belirler. Türkiye pazarına girmeden önce Türkiye’de marka tescilinin nasıl yapıldığını öğrenmek, başkasının çoktan sahiplendiği bir markayı geri almaya çalışmaktan çok daha az maliyetlidir.

İstanbul’da Bir Avukatla Görüşün

Kendi durumunuza ilişkin hukuki danışmanlık almak isterseniz Karanfiloglu Hukuk Bürosu, yabancılara ve Türk müvekkillere Türkiye genelinde hizmet veren İstanbul’da kayıtlı bir hukuk bürosudur. Bize +90 532 659 35 11 numaralı telefon veya WhatsApp’tan, [email protected] e-posta adresinden ya da Mecidiyeköy Mah. Büyükdere Cad. No:67-71, Alba İş Merkezi, Kat:8, Şişli, İstanbul adresinden ulaşabilirsiniz. Durumunuzu görüşmek için bizimle iletişime geçin.

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye’de marka tescili ne kadar sürer?

İtirazsız bir Türkiye’de marka tescili başvurusu, bu makalenin yazıldığı tarih itibarıyla dosyalamadan belgeye kadar genellikle altı ila on ay sürmektedir. İki aylık ilan süresi sabittir; inceleme süresi ve olası itirazlar takvimi uzatabilir.

Yabancılar Türkiye’de marka tescili yaptırabilir mi?

Evet, herhangi bir yabancı gerçek kişi veya şirket, Türkiye’de ikamet etmek ya da şirket kurmak zorunda kalmaksızın Türk markasına sahip olabilir. Ancak yabancılar için Türkiye’de marka tescili, TURKPATENT nezdinde başvuru sahibinin temsilcisi sıfatıyla hareket eden tescilli bir Türk marka vekili aracılığıyla yürütülmek zorundadır.

Türk marka başvurusu yapmak için Türk şirketine ihtiyacım var mı?

Hayır, Türk marka başvurusu yapmak için Türk şirketine ihtiyacınız yoktur. Marka sahibi yabancı bir gerçek kişi veya yabancı bir şirket olabilir; yalnızca Türkiye’de ikameti veya ticari yeri bulunmayan başvuru sahipleri için yerel temsilci zorunludur.

Türkiye’de marka tescili ne kadara mal olur?

Maliyet esas olarak Nice sınıflarının sayısına bağlıdır; zira TURKPATENT birinci sınıf için başvuru ücreti, her ek sınıf için ayrıca ücret ve ayrı bir tescil ücreti almaktadır. Resmi ücretler dönemsel olarak güncellenmektedir; başvuru öncesinde güncel tutarları teyit edin.

Ulusal başvuru ile Madrid Protokolü arasındaki fark nedir?

Ulusal başvuru markanızı yalnızca Türkiye’de korur ve önceki tescil gerektirmez; Madrid Protokolü ise kendi ülkenizdeki bir temel tescile dayanan tek bir uluslararası başvuruyla Türkiye’nin yanı sıra diğer ülkeleri de seçmenize olanak tanır. Her iki yol da TURKPATENT tarafından yerel olarak incelenir.

Türkiye’de marka koruması ne kadar süre geçerlidir?

Türk marka tescili, dosyalama tarihinden itibaren on yıl geçerlidir ve sınırsız biçimde on yıllık dönemler halinde yenilenebilir. Yenileme marka sahibinin sorumluluğundadır ve bir marka beş yıl içinde gerçek anlamda kullanılmazsa kullanmama gerekçesiyle iptal edilebilir.

Birisi başvuruma itiraz ederse ne olur?

Bir üçüncü taraf, iki aylık ilan süresi içinde itiraz dosyalarsa argümanlar ve deliller sunarak karşılık verirsiniz; markanın devam edip etmeyeceğine TURKPATENT karar verir. Başvuru öncesi araştırma taraması yapmak itirazla karşılaşma ihtimalini önemli ölçüde azaltır.

Yazar Hakkında

Kaan Karanfiloğlu, Türk ve uluslararası müvekkillere Türkiye genelinde hizmet veren İstanbul merkezli kayıtlı bir hukuk bürosu olan Karanfiloglu Hukuk Bürosu‘nun kurucusudur. İstanbul Barosu’na kayıtlı (Sicil No. 58270) ve Türkiye Barolar Birliği üyesi (No. 133074) olan Karanfiloğlu, 2017’den bu yana Türkiye’de avukatlık yapmaktadır. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur (LL.B., 2016) ve müvekkillere Türkçe, İngilizce ve Fransızca olarak danışmanlık vermektedir; büro aynı zamanda deneyimli ofis içi tercümanlar aracılığıyla Rusça ve Çince hizmet de sunmaktadır.

Sorumluluk reddi beyanı: Bu makale Türk hukuku hakkında genel bilgi sunmakta olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Yasalar, yönetmelikler, resmi ücretler ve prosedürler zaman içinde değişebilir; her durum farklıdır. Kendi durumunuza ilişkin tavsiye almak için nitelikli bir avukana başvurunuz. Bu makaledeki bilgilere dayanılması sonucunda ortaya çıkabilecek herhangi bir kayıptan sorumluluk kabul edilmemektedir.