Türkiye’de yabancı uyruklu bir çalışan işe aldığınızda, çalışma izni başvurusunu çalışan değil şirketiniz yapar. İşverenler için çalışma izni başvurusu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı üzerinden elektronik ortamda yapılır ve başvurunun karşılaması gereken hukuki şartların büyük bölümünü sponsor şirket taşır. Çalışan kişisel belgelerini sunar, ancak uygunluğu ispat yükü işveren olarak sizdedir.
Bu rehber, bir yabancı çalışana kimlerin sponsor olabileceğini, şirketinizin neyi göstermesi gerektiğini, hazırlanacak belgeleri, adım adım süreci, olağan süreyi ve resmi ücretleri işveren tarafından ele alır. Aşağıdaki rakamlar ve kurallar bu makalenin yazıldığı tarih itibarıyla güncel. Çalışma ve göç mevzuatı değiştiği için, harekete geçmeden önce tam ayrıntıları bir avukatla teyit edin.
İşverenler İçin Çalışma İzni Ne Anlama Gelir
İşverenler için çalışma izni, bir şirketin Türkiye’de bir yabancı uyrukluyu yasal olarak çalıştırabilmesi için aldığı yetkidir. İzin, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından verilir ve yabancı çalışanı belirli bir şirkete ve göreve bağlar. Mevcut kurallara göre izin aynı zamanda çalışanın aynı süre için ikamet iznini de karşılar, bu nedenle sponsorlu bir çalışanın genellikle ayrı bir ikamet belgesine ihtiyacı olmaz.
Başvuru tasarım gereği işveren öncülüğündedir. Şirket, Bakanlığın e-devlet sisteminde kayıt yaptırır, talebi dosyalar, destekleyici belgeleri yükler ve gelen soruları yanıtlar. Çalışan yurt dışındaysa, süreç bir Türk konsolosluğunda çalışma vizesiyle başlar ve işveren, belirlenen süre içinde Türkiye içinden eşleşen başvuruyu yapar. Bu yetki olmadan Türkiye’de yabancı işçi çalıştırmak her iki tarafı da idari para cezalarına maruz bırakır ve çalışanın ülkeyi terk etmesi istenebilir.
Hangi Şirketler Çalışma İzni İçin Sponsor Olabilir?
Her işletme bir yabancı çalışana sponsor olamaz ve pek çok başvuru daha başlamadan burada başarısız olur. Sponsor olabilmek için şirketinizin gerçekten faaliyet gösteriyor, usulüne uygun tescilli olması ve pozisyonun yerel istihdam yerine bir yabancı getirmeyi haklı çıkardığını göstermesi genel olarak gerekir.
Bu makalenin yazıldığı tarih itibarıyla sponsor bir şirket için sıkça belirtilen şartlar şunları içerir:
- yaklaşık 100.000 Türk lirası asgari ödenmiş sermaye, ya da buna denk bir brüt satış veya ihracat düzeyi;
- aynı işyerinde her bir yabancı çalışan için en az beş Türk vatandaşının istihdamı;
- göreve uygun, brüt asgari ücretin katları esas alınarak ölçülen bir maaş teklifi;
- pozisyonun bir yabancı tarafından doldurulmasına yönelik açık bir ticari gerekçe.
İşverenlerin en sık hafife aldığı işveren çalışma izni şartları beşe bir oranıdır. İlk yabancı işe alım için, beş Türk çalışanın genellikle başvuru anında halihazırda görevde olması gerekir. Belirli şirket yapıları, ilk altı ayındaki yabancı sermayeli firmalar ve belirli roller için istisnalar mevcuttur, dolayısıyla kural mutlak değildir. Şirketinizin bu işveren çalışma izni şartlarını zaten karşılayıp karşılamadığını bir iş teklifi yapmadan önce kontrol etmeye değer.
İşveren Çalışma İzni Şartları Ayrıntılı
İşveren çalışma izni şartları, şirkete ilişkin koşullar ve çalışana karşı yükümlülükler olarak ikiye ayrılır. Çoğu ret kararı şirket tarafındaki eksikliklere dayanır, bu yüzden başvuruyu aceleye getirmek yerine bu kısmı iyi hazırlamak daha çok önem taşır.
Şirkete İlişkin Koşullar
Şirketinizin vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerini güncel tutması, gerekli sermaye veya cirosuna sahip olması ve Türk çalışan oranını karşılaması gerekir. Beyan edilen maaş pozisyon için gerçekçi olmalıdır. Asgari ücretle ödenen kıdemli bir uzman rolü genellikle soru işareti yaratır, çünkü maaş, işin gerçekten bir yabancı profesyonele ihtiyaç duyup duymadığının bir göstergesi olarak okunur.
Çalışana Karşı Yükümlülükler
İzin verildikten sonra işveren, yabancı çalışanı Sosyal Güvenlik Kurumuna kaydetmeli, primleri ödemeli ve fiili iş ile ücreti beyan edilenle tutarlı tutmalıdır. İstihdam sona ererse, genellikle yetkilileri bilgilendirmeniz gerekir ve o işe bağlı izin geçersiz kalabilir. Farklı bir rol veya farklı bir şirket normalde bir devir değil, yeni bir başvuru anlamına gelir.
İşverenin Hazırlaması Gereken Belgeler
Türkiye’de yabancı işçi çalıştırmak büyük ölçüde evrak işine dayanır ve bunun büyük kısmını işveren sağlar. Şirket dosyası genellikle şunları içerir:
- görevi, görevleri ve maaşı belirten imzalı bir iş sözleşmesi veya yazılı iş teklifi;
- şirketin ticaret sicil kaydı ve güncel bir faaliyet belgesi;
- genellikle onaylı, en güncel bilanço ve kar zarar tablosu;
- vergi levhası ve vadesi geçmiş borcun bulunmadığına dair kanıt;
- imzalı başvuru dilekçesi ve yetkili imza sirküleri.
Çalışan, geçerli bir pasaport, gerektiğinde bir diploma veya nitelik belgesi, biyometrik fotoğraflar ve yurt dışındaki başvuru sahipleri için konsolostan alınan çalışma vizesi referans numarasını sağlar. Türkiye dışında düzenlenen belgeler genellikle noter onayı, apostil ve yeminli Türkçe tercüme gerektirir. Karanfiloglu Hukuk Bürosu’ndaki uygulamamızda gördüğümüz en yaygın gecikme nedeni, eksik bir çalışan belgesi değil, güncelliğini yitirmiş veya onaysız bir şirket mali tablosudur.
Türkiye’de Çalışma İzni Nasıl Alınır: Adım Adım
Türkiye’de çalışma izni nasıl alınır sorusunun cevabı büyük ölçüde doğru sırayı takip etmekten geçer, çünkü çalışan ve şirket dosyası birbirine bağlı başvurulardır. Adımlar, çalışanın yurt dışında mı yoksa Türkiye içinde zaten bir ikamet iznine mi sahip olduğuna göre değişir.
Çalışan Yurt Dışındaysa
- Yabancı uyrukluyla görev üzerinde anlaşın ve yazılı bir iş teklifi veya iş sözleşmesi imzalayın.
- Çalışan, ikamet ettiği ülkedeki Türk konsolosluğuna çalışma vizesi için başvurur ve bir referans numarası alır.
- Konsolosluk başvurusunun ardından belirlenen süre içinde, genellikle yaklaşık on iş günü, şirket eksiksiz belge dosyasını yükleyerek Bakanlığa çevrimiçi eşleşen başvuruyu yapar.
- Bakanlık, şirket ve çalışan dosyalarını birlikte inceler ve bir karar verir.
- Onaylandıktan sonra çalışan çalışma vizesini alır, Türkiye’ye girer ve iznin ve ikamet haklarının yürürlüğe girmesi için kaydını yaptırır.
Çalışan Zaten Türkiye’deyse
- Çalışanın, ülke içinden başvuruya izin veren geçerli bir ikamet iznine sahip olduğunu doğrulayın.
- Şirket, destekleyici belgelerle birlikte başvuruyu doğrudan Bakanlığa çevrimiçi sunar.
- Bakanlık dosyayı değerlendirir ve kararını verir.
- Onay üzerine izin kartı üretilir ve teslim edilir.
Her iki yolda da başvuruyu Türkiye içinden yapan taraf çalışan değil şirkettir. Sizin durumunuzda ülke içi başvurunun mümkün olup olmadığı, çalışanın mevcut statüsüne ve bu statüyü ne kadar süredir taşıdığına bağlıdır; bir işe başlama tarihine karar vermeden önce bir avukat bunu kısa bir danışmanlıkta değerlendirebilir.
Kim Ne Yapar: İşveren ve Çalışan Karşılaştırması
Türkiye’de çalışma izni başvuru süreci iki taraf arasında net biçimde bölünür. Bu tablo bu ayrımı ortaya koyar.
| Adım | İşveren | Çalışan |
|---|---|---|
| İş teklifi | Sözleşmeyi hazırlar ve imzalar | İmzalar ve kabul eder |
| Çalışma vizesi (yurt dışındaysa) | Destekleyici mektup sağlar | Konsoloslukta başvurur |
| Ana başvuru | Bakanlığa çevrimiçi dosyalar | Kişisel belgeleri sunar |
| Sosyal güvenlik | Kaydeder ve primleri öder | İşveren tarafından kaydedilir |
| Onay sonrası | Görevi ve ücreti beyan edildiği gibi tutar | Yasal olarak çalışmaya başlar |
İşverenler İçin Çalışma İzni: Süre ve Ücretler
İşverenler için çalışma izni, Bakanlık eksiksiz dosyaya sahip olduktan sonra genellikle yaklaşık otuz gün içinde bir karara bağlanır. Eksik dosyalar, ek incelemeler veya eksik tercümeler yabancı çalışma izni başvuru süreci 2026 döneminde bu süreyi bir ayın epey ötesine uzatabilir. Belge toplama, noter onayı, apostil ve tercüme için zaman ayırın, çünkü bu adımlar genellikle Bakanlığın kendi incelemesinden daha uzun sürer.
Resmi maliyetler genel olarak devlet tarafından belirlenen ve her yıl güncellenen bir çalışma izni ücreti ile bir kart ücretini içerir. Yurt dışından başvuran çalışanlar ayrıca çalışma vizesi için konsolosluk ücreti öder. İnternette okuduğunuz herhangi bir rakamı yalnızca gösterge niteliğinde kabul edin, çünkü tarifeler her yıl güncellenir. İstanbul’da danışmanlık verdiğimiz müvekkiller, güncel tutarları bütçelemeden önce teyit etmemizi sıkça ister, çünkü yayınlanan ücretler her Ocak ayında değişir.
İşverenlerin Sık Yaptığı Hatalar
Bir avuç önlenebilir hata çoğu işveren başvurusunu batırır veya geciktirir. Şunlara dikkat edin:
- Beşe bir oranını görmezden gelmek. Yeterli sayıda Türk vatandaşı istihdam etmeden başvuru yapmak klasik ret nedenidir. Önce personel sayısını kontrol edin veya bir istisnanın uygulanıp uygulanmadığını teyit edin.
- Maaşı düşük göstermek. Görevin kıdemiyle uyuşmayan bir maaş soru işareti yaratır ve redde yol açabilir. Ücreti pozisyonla eşleştirin.
- Güncelliğini yitirmiş mali belgeler. Eski bir bilanço veya onaysız bir tablo sık görülen bir gecikme nedenidir. Güncel ve usulüne uygun onaylı rakamlar kullanın.
- Konsolosluk süresini kaçırmak. Çalışan yurt dışındaysa, işverenin konsolosluk adımından sonra Türkiye içinden başvuru yapmak için kısa bir süresi vardır. Bu süre kaçırılırsa süreç yeniden başlar.
- Bir görev değişikliğini devir gibi görmek. İzin tek bir şirkete ve göreve bağlıdır. Çalışanı yeni bir pozisyona veya kuruma taşımak genellikle yeni bir başvuru gerektirir.
Türkiye’de çalışma izni nasıl alınır sorusunu bilmek işin yalnızca yarısıdır; bu hataları önlemek dosyayı ilerletmeye devam ettiren şeydir. Yabancı işçi çalıştırma izni başvurusunu yapmadan önce kısa bir hukuki incelemeden en çok yararlanan işverenler tam olarak bu noktadadır.
Özet
İşverenler için çalışma izni, şirketiniz ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı üzerinden yürüyen, iznin genellikle çalışanın ikamet izni yerine de geçtiği işveren öncülüğünde bir süreçtir. İşveren çalışma izni şartlarını karşılamak, onaylı şirket ve çalışan belgelerini hazırlamak ve doğru başvuru sırasını izlemek bir başvuruyu yolunda tutan unsurlardır. Oranlar, sermaye eşikleri ve resmi ücretler değiştiği için, bir iş teklifi yapmadan önce kısa bir danışmanlık, Türkiye’de yabancı işçi çalıştırırken haftalarca gecikmeyi önleyebilir.
İstanbul’da Bir Avukatla Görüşün
Kendi durumunuzla ilgili tavsiye almak isterseniz, Karanfiloglu Hukuk Bürosu, Türkiye genelinde yabancı ve Türk müvekkillere hizmet veren, İstanbul’da kayıtlı bir hukuk bürosudur. Bize telefon veya WhatsApp üzerinden +90 532 659 35 11 numarasından, e-posta ile [email protected] adresinden ulaşabilir veya Mecidiyeköy Mah. Büyükdere Cad. No:67-71, Alba İş Merkezi, Kat:8, Şişli, İstanbul adresinden bizi ziyaret edebilirsiniz. Durumunuzu görüşmek için bizimle iletişime geçin.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye’de çalışma iznine işveren mi çalışan mı başvurur?
Başvuruyu işveren yapar. İşverenler için çalışma izni, sponsor şirket tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı üzerinden çevrimiçi olarak dosyalanır. Çalışan kişisel belgeleri sağlar ve yurt dışındaysa, işveren Türkiye içinden eşleşen başvuruyu yapmadan önce bir Türk konsolosluğundan çalışma vizesi başvurusunda bulunur.
Türkiye’de çalışma izni başvurusu ne kadar sürer?
Eksiksiz başvuruların çoğu, Bakanlık dosyanın tamamını aldıktan sonra yaklaşık otuz gün içinde bir karara bağlanır. Belgelerin hazırlanması, noter onayı, apostil ve tercümesi genellikle incelemeden daha uzun sürer, bu yüzden planlanan başlangıç tarihinden önce ek zaman bırakın.
Başlıca işveren çalışma izni şartları nelerdir?
Başlıca işveren çalışma izni şartları, gerçekten faaliyet gösteren ve tescilli bir şirket, yeterli sermaye veya ciro, yabancı çalışan başına yaklaşık beş Türk vatandaşının istihdamı, göreve uygun gerçekçi bir maaş ve bir yabancı işe almak için açık bir gerekçedir. Bazı şirket türleri için istisnalar uygulanır.
Bir şirketin yabancı işe alabilmesi için kaç Türk çalışanı olmalıdır?
Genel kural olarak, bir şirket sponsor olduğu her yabancı çalışan için aynı işyerinde en az beş Türk vatandaşı istihdam etmelidir, bu rakam makalenin yazıldığı tarih itibarıyla geçerlidir. Belirli yabancı sermayeli şirketler ve özel roller muaftır, bu yüzden başvurmadan önce durumunuzu teyit edin.
İşveren bir çalışma iznini yeni bir işe devredebilir mi?
Hayır. Bir çalışma izni tek bir şirkete ve tek bir göreve bağlıdır, bu yüzden çalışanı yeni bir pozisyona veya farklı bir işverene taşımak normalde yeni bir başvuru gerektirir. Eski işe bağlı izin, o istihdam sona erdiğinde geçersiz kalabilir.
Çalışma izni ücretlerini işveren mi öder?
Resmi çalışma izni ve kart ücretleri genellikle başvurunun bir parçası olarak ödenir ve uygulamada bunları çoğunlukla işveren karşılar, ancak bu çalışanla yapılan anlaşmaya bağlıdır. Yurt dışındaki başvuru sahipleri için konsolosluk çalışma vizesi ücretleri ayrıdır ve konsolosluk tarafından belirlenir.
Bir şirket izinsiz yabancı çalıştırırsa ne olur?
Türkiye’de izinsiz yabancı işçi çalıştırmak, şirketi çalışan başına idari para cezasına maruz bırakır ve tekrarlanan ihlaller cezaları artırır. Yabancı çalışan da para cezasına çarptırılabilir ve ülkeyi terk etmesi istenebilir, bu yüzden çalışma başlamadan önce izni almak tek güvenli yoldur.
Yazar Hakkında
Kaan Karanfiloğlu, Türkiye genelinde Türk ve uluslararası müvekkillere hizmet veren, İstanbul merkezli kayıtlı bir hukuk bürosu olan Karanfiloglu Hukuk Bürosu‘nun kurucusudur. İstanbul Barosu’na (Sicil No. 58270) ve Türkiye Barolar Birliği’ne (No. 133074) kayıtlı bir avukattır ve Türkiye’de 2017’den bu yana hukuk uygulamaktadır. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden (2016) lisans derecesine sahiptir ve müvekkillerine Türkçe, İngilizce ve Fransızca danışmanlık verir; büro ayrıca deneyimli bünye içi tercümanlarla Rusça ve Çince konuşan müvekkillere de hizmet sunar.
Uyarı: Bu makale Türk hukuku hakkında genel bilgi vermektedir ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Yasalar, yönetmelikler, resmi ücretler ve prosedürler zaman içinde değişir ve her durum farklıdır. Kendi özel durumunuz hakkında tavsiye için lütfen yetkin bir avukata danışın. Bu makaledeki bilgilere güvenilerek ortaya çıkabilecek herhangi bir zarar için sorumluluk kabul edilmemektedir.
