Yabancı Boşanma Kararının Tanınması Avukatı

Yurt dışında boşandıysanız ve Türkiye'deki nüfus kaydınız hâlâ "evli" görünüyorsa, yabancı boşanma kararının Türkiye'de tanınması gerekir. Yabancı boşanma kararının tanınması avukatı olarak, kararınızın hangi yoldan tanınabileceğini değerlendiriyor, belgeleri hazırlıyor, davayı açıyor ya da idari başvuruyu takip ediyor ve kayıt güncellenene kadar süreci yürütüyoruz. Yurt dışındaki müvekkiller için vekaletname ile çalışıyoruz.

Yabancı bir mahkemenin verdiği boşanma kararı, o ülkede kesinleşmiş olsa bile Türkiye'de kendiliğinden hüküm doğurmaz. Türk makamları kararı tanıyana kadar nüfus kütüğündeki medeni hâl değişmez. Bu boşluk çoğu zaman yıllar sonra, yeni bir evlilik, bir miras ya da bir tapu işlemi sırasında fark edilir. Aşağıda kimlerin bu sürece ihtiyaç duyduğunu, mahkeme ve idari yol arasındaki farkı, gereken belgeleri ve uygulamada sık görülen hataları anlatıyoruz.

Yabancı Boşanma Kararının Tanınmasına Kimler İhtiyaç Duyar?

Tanıma, boşanmanın Türk hukuku bakımından da geçerli sayılmasını sağlar. Uygulamada en sık şu durumlarla karşılaşıyoruz:

• Yurt dışında boşanan Türk vatandaşları: Almanya, İngiltere, ABD ya da başka bir ülkede boşanmış, ancak kararı Türkiye'ye hiç bildirmemiş kişiler. Nüfus kaydında eski eş hâlâ görünür.
• Türk vatandaşıyla evli olan ve yurt dışında boşanan yabancılar: Evlilik Türk kayıtlarına işlenmişse, boşanmanın da işlenmesi gerekir.
• Yeniden evlenecek kişiler: Kayıtta evli görünen biri Türkiye'de yeni bir evlilik yapamaz. Evlendirme memurluğu önce kaydın düzeltilmesini ister.
• Miras işlemleri: Kayıt düzeltilmeden ölüm gerçekleşirse, eski eş mirasçılık belgesinde (veraset ilamında) mirasçı olarak görünebilir ve paylaşım karmaşık hâle gelir.
• Mal ve tapu işlemleri: Türkiye'deki taşınmazın satışı veya edinilmiş malların tasfiyesi gibi işlemlerde medeni hâl kaydı sorun çıkarabilir.
• Vatandaşlık ve ikamet dosyaları: Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu, aile ikamet izni ya da çocuğun kayıtları gibi dosyalarda güncel medeni hâl istenir.

Tipik bir örnek: Almanya'da yıllar önce boşanmış biri, Türkiye'deki dairesini satmak istediğinde tapu işleminde eski eşinin kayıtta hâlâ eşi olarak göründüğünü öğrenir. Satış, tanıma tamamlanana kadar bekler. Benzer şekilde, yurt dışında yeniden evlenmiş ancak ilk boşanmasını Türkiye'ye hiç bildirmemiş kişilerde ikinci evliliğin Türk kayıtlarına işlenmesi de sorun yaratabilir.

Kısacası, kaydı düzeltmeyi ertelemek sorunu çözmez. Yalnızca daha kötü bir ana taşır.

Yasal Dayanak: MÖHUK ve Tanıma Şartları

Yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'da (MÖHUK) düzenlenir. Tenfize ilişkin hükümler m. 50 ve devamında yer alır; tanımaya ilişkin m. 58, tenfiz şartlarının karşılıklılık dışında tanıma için de uygulanacağını öngörür. Mevzuatın güncel metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.

Kural olarak mahkeme şu şartları inceler:

• Kararın yabancı bir mahkeme veya yetkili resmi makam tarafından verilmiş olması ve o ülke hukukuna göre kesinleşmiş olması,
• Kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması,
• Kararın, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmemiş olması,
• Aleyhine karar verilen tarafın usulüne uygun olarak davaya çağrılmış ve savunma imkânı tanınmış olması (bu taraf tanımaya itiraz etmiyorsa durum farklı değerlendirilebilir).

Mahkeme boşanmanın haklı olup olmadığını yeniden yargılamaz. Esasa girmez, yalnızca bu şartları denetler.

Tanıma ile tenfiz arasındaki fark

Tanıma, kararın kesin hüküm etkisini Türkiye'de kabul ettirir; medeni hâlin güncellenmesi için genellikle yeterlidir. Tenfiz ise kararın Türkiye'de icra edilebilmesini sağlar. Yabancı kararda nafaka, tazminat veya Türkiye'de uygulanacak bir velayet düzenlemesi varsa tenfiz de istenmelidir. Tenfiz için, tanımadan farklı olarak, Türkiye ile kararın verildiği ülke arasında karşılıklılık aranır. Bu konuyu yabancı mahkeme kararlarının tenfizi rehberimizde ayrıca ele aldık.

Mahkeme Yolu ve İdari Yol: Hangisi Size Uygun?

Yabancı boşanma kararının tanınması için iki yol vardır. Birincisi aile mahkemesinde (aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesinde) açılan tanıma davasıdır. İkincisi, 2018'de yürürlüğe giren düzenlemeyle getirilen ve nüfus müdürlüğü ya da konsolosluk önünde yapılan idari başvurudur.

İdari yol her karar için açık değildir. Düzenleme belirli kararlarla sınırlıdır ve nüfus müdürlüğü şartların karşılanmadığını düşünürse başvuruyu reddedebilir; bu durumda mahkeme yoluna başvurmak gerekir. Hangi yolun uygun olduğu, kararın içeriğine ve eşlerin tutumuna göre değişir. Ayrıntılı karşılaştırma için mahkeme ve nüfus müdürlüğü yollarını anlatan rehberimize bakabilirsiniz.

Tanıma Davası Adım Adım

1. Kararın ve kesinleşme belgesinin temini: Yabancı mahkemeden kararın aslı veya onaylı örneği ile kesinleşme şerhi alınır.
2. Apostil veya konsolosluk onayı: Karar, Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf ülkelerde apostil şerhiyle, taraf olmayan ülkelerde ise o ülkedeki Türk konsolosluğunun onayıyla belgelenir.
3. Yeminli tercüme: Karar, kesinleşme şerhi ve apostil Türkiye'de yeminli tercümana çevrilir ve tercüme noterden onaylatılır.
4. Vekaletname: Yurt dışındaysanız Türk konsolosluğunda veya apostilli bir yabancı noter vekaletnamesiyle avukata yetki verirsiniz.
5. Davanın açılması: Dava, yetkili aile mahkemesinde açılır. MÖHUK'a göre yetkili mahkeme, aleyhine tanıma istenen kişinin Türkiye'deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer mahkemesidir; ikisi de yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde dava açılabilir.
6. Tebligat ve duruşma: Diğer eşe dava dilekçesi tebliğ edilir. Eş yurt dışındaysa tebligat uluslararası yollarla yapılır ve süreyi en çok uzatan aşama budur.
7. Kararın kesinleşmesi ve nüfusa bildirim: Tanıma kararı kesinleştikten sonra nüfus müdürlüğüne bildirilir ve medeni hâl güncellenir.

Tanıma ve tenfiz davaları basit yargılama usulüne tabidir ve genellikle belge üzerinden yürür. Tanık dinlenmesi çoğu dosyada gerekmez.

Gerekli Belgeler

• Yabancı boşanma kararının aslı veya o mahkemece onaylı örneği,
• Kararın kesinleştiğini gösteren kesinleşme şerhi veya ayrı bir kesinleşme belgesi,
• Karar ve kesinleşme şerhi üzerinde apostil ya da konsolosluk onayı,
• Tüm belgelerin noter onaylı yeminli tercümesi,
• Kimlik veya pasaport fotokopisi; Türk vatandaşı için T.C. kimlik numarası,
• Avukatla çalışılacaksa dava açma ve tanıma yetkisi içeren vekaletname,
• İdari yolda, ilgili makamın istediği başvuru formu ve eşlerin birlikte başvurusu.

Kesinleşme şerhi en sık eksik çıkan belgedir. Bazı ülkelerde karar metni kesinleşmeyi ayrıca belirtmez; o durumda mahkemeden ayrı bir yazı istenmelidir. Apostil ve vekaletname hazırlığı için apostil rehberimiz ve yabancılar için vekaletname rehberimiz yol gösterebilir.

Süreç Ne Kadar Sürer?

Süreler mahkemenin iş yüküne ve tebligata göre değişir; aşağıdaki tahminler bu yazının yazıldığı Ekim 2026 itibarıyla uygulamadaki genel gözlemimizdir.

• Belge hazırlığı: Kesinleşme belgesi, apostil ve tercüme genellikle birkaç hafta sürer; yurt dışı mahkemesinin hızına bağlıdır.
• İdari yol: Belgeler eksiksizse çoğu zaman birkaç hafta içinde sonuçlanır.
• Mahkeme yolu, eş Türkiye'deyse veya davaya katılıyorsa: Genellikle birkaç ay.
• Mahkeme yolu, eş yurt dışındaysa: Uluslararası tebligat nedeniyle süre bir yılı aşabilir.
• Kesinleşme ve nüfus kaydı: Kararın kesinleşmesi ve nüfusa işlenmesi ek birkaç hafta alabilir.

Harç ve masraflar her yıl güncellenir. Kesin tutarlar dosya açılırken teyit edilmelidir.

Bu Süreçte Avukat Olarak Ne Yapıyoruz?

• Ön değerlendirme: Kararın tanıma şartlarını taşıyıp taşımadığını, idari yolun açık olup olmadığını ve tenfiz gerekip gerekmediğini inceliyoruz.
• Belge kontrolü: Kesinleşme, apostil ve tercüme eksiklerini dava açılmadan önce tespit ediyoruz.
• Dilekçe hazırlığı ve başvuru: Tanıma veya tanıma ve tenfiz dilekçesini hazırlayıp yetkili mahkemede dava açıyor ya da idari başvuruyu takip ediyoruz.
• Temsil: Duruşmalara katılıyor, tebligat aşamasını izliyor, mahkemenin ara kararlarını yerine getiriyoruz.
• Takip: Kararın kesinleşmesini ve nüfus kaydına işlenmesini sonuna kadar takip ediyoruz.

Yurt dışında yaşıyorsanız Türkiye'ye gelmeniz genellikle gerekmez. Vekaletname ile süreci uzaktan yürütüyoruz; iletişimi Türkçe, İngilizce ve Fransızca sürdürüyoruz. Türkiye'de yeni bir boşanma davası söz konusuysa boşanma avukatı sayfamıza, diğer konular için medeni hukuk hizmetlerimize göz atabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• Kesinleşme şerhi olmadan başvurmak: Karar metni tek başına yeterli değildir. Çözüm: başvurudan önce yabancı mahkemeden kesinleşme belgesi almak.
• Apostili yalnızca karara koydurmak: Kesinleşme belgesi ayrı bir belgeyse onun da onaylanması gerekebilir. Çözüm: her belgeyi ayrı ayrı kontrol etmek.
• Fer'i hükümleri unutmak: İdari yol yalnızca boşanmayı kayda işler. Nafaka veya velayetin Türkiye'de uygulanması isteniyorsa ayrıca dava açılmalıdır.
• Eşin adresini bilmeden dava açmak: Yanlış adres tebligatı aylarca geciktirir. Çözüm: eşin güncel adresini baştan araştırmak veya eşin davaya katılımını sağlamak.
• Evliliğin Türk kayıtlarında olup olmadığını kontrol etmemek: Yurt dışında yapılan evlilik hiç tescil edilmemişse, kayıt durumunun önce netleştirilmesi gerekebilir. Bu tür kayıt sorunlarını nüfus kayıt düzeltmeleri yazımızda anlattık.

Yabancı boşanma kararının tanınması çoğu dosyada belge disiplinine dayanır. Doğru belgeler ve doğru yol seçildiğinde süreç öngörülebilir ilerler. Konunun daha ayrıntılı anlatımı için yabancı boşanma kararlarının tanınması ve tenfizi yazımızı okuyabilir, kendi dosyanız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancı boşanma kararı Türkiye'de kendiliğinden geçerli olur mu?

Hayır. Yabancı mahkeme kararı Türkiye'de ancak tanıma veya tenfiz kararıyla ya da idari yoldan kayda işlenmesiyle hüküm doğurur. O zamana kadar nüfus kaydında evli görünmeye devam edersiniz.

Tanıma davası için Türkiye'ye gelmem gerekir mi?

Genellikle hayır. Türk konsolosluğunda veya apostilli yabancı noter vekaletnamesiyle avukata yetki verdiğinizde dava sizin adınıza yürütülür. Mahkeme çok istisnai durumlarda kişisel beyan isteyebilir.

Eski eşim davaya katılmazsa ne olur?

Mahkeme yolunda tek eş dava açabilir. Diğer eşe usulüne uygun tebligat yapılması yeterlidir; katılmaması tek başına davanın reddi sonucunu doğurmaz. Ancak idari yol, kural olarak iki eşin birlikte başvurusunu gerektirir.

İdari yoldan tanıma her boşanma kararı için mümkün mü?

Hayır. 2018 düzenlemesi belirli şartları taşıyan boşanma kararlarıyla sınırlıdır ve kararın fer'i hükümlerini kapsamaz. Nüfus müdürlüğü veya konsolosluk şartların karşılanmadığını değerlendirirse mahkeme yoluna gitmek gerekir.

Yabancı boşanma kararının tanınması ne kadar sürer?

Uygulamada idari yol çoğu zaman birkaç hafta, mahkeme yolu birkaç ay sürer. Diğer eş yurt dışındaysa uluslararası tebligat nedeniyle süre bir yılı aşabilir. Bu tahminler Ekim 2026 itibarıyla genel gözlemdir.

Kararda nafaka ve velayet de varsa ne yapmalıyım?

Boşanmanın yanında nafaka, tazminat veya velayet hükmünün Türkiye'de uygulanmasını istiyorsanız tanıma ile birlikte tenfiz de talep edilmelidir. Tenfiz için ilgili ülkeyle karşılıklılık şartı aranır.

Tanımadan sonra hemen yeniden evlenebilir miyim?

Medeni hâliniz güncellendikten sonra yeniden evlenebilirsiniz. Kadınlar için Türk Medeni Kanunu m. 132'deki bekleme süresi ayrıca değerlendirilmelidir; bu süre belirli durumlarda mahkeme kararıyla kaldırılabilir. Ayrıntılar için iddet süresinin kaldırılması davası yazımıza bakabilirsiniz.

Yabancı mahkeme dışındaki bir makamın verdiği boşanma tanınır mı?

Kural olarak tanıma, mahkeme veya yetkili resmi makam kararları için mümkündür. Bazı ülkelerde idari makam veya noter önünde gerçekleşen boşanmalar ise ayrıca incelenmelidir; dini veya tamamen özel bir işlem, tek başına genellikle yeterli görülmez.