İcra ve Alacak Tahsili Avukatı

Bu sayfa, vadesi geçmiş alacağını tahsil etmek isteyen şirketler, bireyler ve Türk alıcısından ödeme alamayan yabancı tedarikçiler içindir. İcra ve alacak tahsili avukatı olarak belgelerinizi ve borçlunun durumunu değerlendirir, ihtarname ve arabuluculuk aşamasını yürütür, icra takibini başlatır, itirazlara karşı sizi temsil eder, haciz ve satışı sonuna kadar takip ederiz.

Türkiye'de zorla tahsilin temel kuralları 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nda (İİK) yer alır. Hangi yolun izleneceğini alacağın dayandığı belge belirler: fatura ve sözleşme, çek ve bono ya da mahkeme kararı. Doğru yol baştan seçilmezse dosya aylarca itiraz aşamasında kalabilir. Sürecin hukuki ayrıntılarını Türkiye'de alacak tahsilatı nasıl yapılır rehberimizde anlattık; bu sayfa ise dosyanızı nasıl yürüttüğümüzü açıklar.

İcra ve Alacak Tahsili Avukatına Ne Zaman İhtiyaç Duyarsınız?

Borçlu ödeme yapmıyor ve yazılı hatırlatmalar sonuç vermiyorsa hukuki yol değerlendirilmelidir. Uygulamada avukata en sık şu durumlarda başvuruluyor:

• Ödenmeyen faturalar ve cari hesap bakiyesi: Mal veya hizmet teslim edilmiş, borçlu ödemeyi sürekli erteliyor ya da faturaya sonradan itiraz ediyor.
• Karşılıksız çek veya ödenmeyen bono: Elinizde kambiyo senedi var ve vadesi geçmiş.
• Ödenmeyen mahkeme kararı veya arabuluculuk anlaşması: Hüküm alınmış ama borçlu kendiliğinden ödemiyor.
• Kira alacağı: Kiracı ödemiyor ve kira bedeliyle birlikte tahliye de isteniyor. Bu durum için tahliye talepli icra takibi rehberimize bakabilirsiniz.
• Türk alıcısından ödeme alamayan yabancı şirket: Satıcı yurt dışında, borçlu Türkiye'de ve süreç Türkçe yürüyor.
• Mal kaçırma şüphesi: Borçlunun araç, taşınmaz veya hesaplarını elden çıkardığına dair işaretler var.

Son durum en acil olanıdır. Burada günler önem taşır.

Alacak Tahsili Süreci Adım Adım

Bir alacak tahsili dosyası kural olarak ön değerlendirmeden başlar ve borçlunun mal varlığından tahsille biter. Her dosyada bütün adımlar gerekmez, ama sıra çoğunlukla şöyledir:

1. Ön değerlendirme: Sözleşme, fatura, yazışma ve teslim belgelerini inceleriz. Alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığını kontrol ederiz; süreler için alacak davasında zamanaşımı yazımız yol gösterir. Borçlunun ticaret sicili kayıtlarına ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanlarına bakarız.
2. İhtarname: Gerekirse noter aracılığıyla ihtarname göndeririz. Zorunlu değildir, ancak vadesi belirlenmemiş borçta borçluyu temerrüde düşürür (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 117) ve tebliğ tarihini resmi olarak kanıtlar.
3. Takip yolunun seçimi ve takip talebi: Belgeye göre ilamsız takip, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu veya ilamlı takip seçilir. Takip talebini yetkili icra dairesine UYAP üzerinden sunarız; asıl alacak, faiz türü ve faiz başlangıç tarihi ayrı ayrı gösterilir.
4. Ödeme emrinin tebliği: İcra dairesi ödeme emrini borçluya tebliğ eder. Şirketlere tebligat çoğu zaman elektronik tebligat adresine yapılır.
5. İtiraz aşaması: Borçlu süresinde itiraz ederse itirazın kaldırılması veya itirazın iptali yoluna gideriz.
6. Haciz: Takip kesinleşince UYAP sorgularıyla bulunan banka hesapları, araçlar, taşınmazlar ve üçüncü kişilerdeki alacaklar üzerine haciz konulur.
7. Satış ve paylaştırma: Haczedilen mallar açık artırmayla satılır ve bedel, sıra cetveline göre alacaklılara dağıtılır.

Hangi Takip Yolu? İlamsız, Kambiyo ve İlamlı Takip

Takip yolunu, alacağın dayandığı belge ve borçlunun itiraz imkanı belirler. Aşağıdaki tablo başlıca farkları gösterir.

Çek veya bono varsa kambiyo yolu genellikle alacaklı açısından daha güçlüdür. Senedin kanundaki şekil şartlarını taşıması gerekir; ayrıntılar için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu yazımıza bakabilirsiniz. Şekil eksikliği olan bir senet ise çoğu zaman ilamsız takibe dayanak yapılır.

Borçlu İtiraz Ederse: İtirazın Kaldırılması, İtirazın İptali ve Arabuluculuk

İlamsız takipte süresinde yapılan itiraz takibi durdurur ve alacaklının iki ana yolu vardır. Alacak imzası ikrar edilmiş veya noterce onaylanmış bir belgeye ya da İİK m. 68'de sayılan resmi belgelere dayanıyorsa, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılması istenir. Belge bu nitelikte değilse, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açılır (İİK m. 67).

Ticari alacaklarda arabuluculuk ayrıca planlanmalıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 5/A uyarınca konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Bu şart icra takibinin kendisi için aranmaz. Ancak uygulamada ve yargı kararlarında, ticari bir alacakta itirazın iptali davasından önce de arabuluculuk aşamasının tamamlanması gerektiği ağırlıklı olarak kabul edilir. Başvurunun nasıl yapıldığını arabuluculuk başvurusu nasıl yapılır rehberimizde anlattık.

İtirazın iptali davası kabul edilir ve alacak likitse, mahkeme talep üzerine haksız itiraz eden borçluyu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum eder. Bu tazminat, ödemeyi geciktirmek için yapılan itirazların önünde ciddi bir caydırıcıdır. Takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa benzer bir tazminat alacaklı aleyhine de verilebilir. Bu yüzden takip talebindeki tutar özenle hesaplanmalıdır.

Bir yıllık süre kaçırılırsa alacak sona ermez. Zamanaşımı dolmadıkça alacak davası açılabilir, fakat mevcut takip bu davayla sürdürülemez ve icra inkar tazminatı istenemez. Hangi yolun dosyanıza uyduğu belgenin niteliğine, itirazın gerekçesine ve alacağın ticari olup olmadığına bağlıdır; bir avukat bunu kısa bir görüşmede değerlendirebilir.

İhtiyati Haciz ve Mal Varlığı Araştırması

İhtiyati haciz, borçlunun mallarını takip veya dava sonuçlanmadan geçici olarak bağlayan bir tedbirdir. İİK m. 257 uyarınca kural olarak vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş para alacakları için mahkemeden istenir. Mahkeme alacağın varlığı hakkında yaklaşık ispat arar. Alacaklıdan genellikle teminat istenir; alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz. İhtiyati haciz takipten önce uygulanmışsa alacaklı kural olarak yedi gün içinde takip başlatmalı veya dava açmalıdır, aksi halde haciz düşer.

Kesinleşmiş bir takip, borçlunun malı yoksa tek başına para getirmez. Takip açıldıktan sonra UYAP üzerinden şu kayıtları sorgularız:

• tapu kayıtları (TAKBİS) ve borçlu adına kayıtlı taşınmazlar,
• Emniyet Genel Müdürlüğü kayıtlarındaki araçlar,
• SGK kayıtları, yani borçlunun çalıştığı işyeri ve ücret bilgisi,
• bankalara elektronik haciz ihbarnamesiyle mevduat ve hesaplar,
• borçlunun üçüncü kişilerdeki alacakları ve şirket ortaklık payları.

Haciz talebi kural olarak ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır (İİK m. 78). Haczedilen malın satışı da kanundaki süreler içinde istenmezse haciz düşebilir. Taşınmazda önceki ipotek ve hacizler önce pay alabileceği için tapu kaydını satış istemeden önce inceleriz.

Yabancı Alacaklılar İçin İcra ve Alacak Tahsili

Yabancı bir şirket, Türkiye'de yerleşik borçlusuna karşı Türk alacaklılarla aynı icra yollarını kullanır. Farklılık belgelerde ve temsil yetkisindedir:

• Vekaletname: Yurt dışında noter önünde düzenlenir ve apostil şerhi alınır; Apostil Sözleşmesi'ne taraf olmayan ülkelerde konsolosluk onayı gerekir. Türk konsolosluğunda da vekaletname verilebilir. Vekaletnamede sulh, feragat ve tahsil edilen parayı alma gibi özel yetkilerin açıkça yer alması gerekir.
• Temsil yetkisi: Vekaletnameyi imzalayan kişinin şirketi temsile yetkili olduğu, apostilli bir sicil kaydı veya yetki belgesiyle gösterilir.
• Tercüme: Yabancı dildeki sözleşme ve faturaların yeminli tercümesi hazırlanır.
• Vergi numarası ve teminat: Uygulamada yabancı şirket için Türkiye'de vergi kimlik numarası alınması gerekebilir. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) uyarınca yabancı alacaklıdan teminat istenebilir; karşılıklılık veya Türkiye'nin taraf olduğu antlaşmalar bu yükümlülüğü kaldırabilir.
• Yabancı para alacağı: Takip talebinde alacağın Türk lirası karşılığı gösterilir; kural olarak alacaklı, ödemenin fiili ödeme günündeki kur üzerinden yapılmasını isteyebilir.

Elinizde yabancı bir mahkeme kararı veya hakem kararı varsa, bu karar Türkiye'de icraya konulmadan önce tanıma ve tenfiz kararı alınmalıdır. Bu süreç tahkim ve tenfiz sayfamızda anlatılıyor.

Av. Kaan Karanfiloğlu dosyaları Türkçe, İngilizce ve Fransızca olarak doğrudan yürütür. Rusça ve Çince konuşan müvekkillerle iletişim, büromuzdaki ana dili bu diller olan danışmanlar aracılığıyla sağlanır.

Gerekli Belgeler

İlk değerlendirme için aşağıdaki belgeler genellikle yeterlidir. Eksik olanları birlikte tamamlarız.

• sözleşme, sipariş formu veya teklif ve kabul yazışmaları,
• faturalar, irsaliyeler ve teslim tutanakları,
• cari hesap ekstresi ve ilgili ticari defter kayıtları,
• borçluyla yapılan e-posta ve mesaj yazışmaları, mutabakat yazıları,
• çek, bono veya poliçenin aslı (kambiyo takibinde asıl gerekir),
• mahkeme kararı veya icra edilebilirlik şerhi alınmış arabuluculuk anlaşma belgesi,
• borçlunun unvanı, vergi numarası, MERSIS numarası ve bilinen adresleri,
• vekaletname ve yabancı şirketler için temsil yetkisi belgeleri.

Alacak Tahsili Ne Kadar Sürer?

Alacak tahsilinin süresi, borçlunun itiraz edip etmediğine ve mal varlığına bağlıdır. Tek bir toplam süre vermek yanıltıcı olur, aşama aşama bakmak gerekir:

• İtiraz gelmezse: Ödeme emri tebliğ edildikten ve itiraz süresi geçtikten sonra takip kesinleşir. Banka hesaplarına haciz konulabiliyorsa tahsil birkaç hafta içinde başlayabilir.
• Arabuluculuk: Ticari arabuluculuk genellikle birkaç hafta içinde sonuçlanır.
• İtirazın kaldırılması: İcra mahkemesi belge üzerinden karar verdiği için genellikle birkaç ay sürer.
• İtirazın iptali davası: İstanbul'da ilk derece aşaması çoğu dosyada bir yılı aşabilir; istinaf incelemesi buna eklenir.
• Satış: Değer tespiti ve açık artırma, özellikle taşınmazlarda birkaç ay alabilir.

Bu süreler mahkemenin iş yüküne, tebligatın ne kadar sürdüğüne ve bilirkişi incelemesine göre değişir.

İcra ve Alacak Tahsili Avukatı Olarak Neler Yapıyoruz?

Karanfiloğlu Hukuk Bürosu, alacak tahsili dosyasını ilk incelemeden tahsile kadar tek elden yürütür. Somut olarak:

• alacağı, belgeleri ve zamanaşımı durumunu değerlendirir, izlenecek yolu yazılı olarak açıklarız,
• ihtarnameyi hazırlar, gerekiyorsa arabuluculuk sürecinde sizi temsil ederiz,
• takip talebini, faiz hesabıyla birlikte hazırlar ve UYAP üzerinden sunarız,
• itirazın kaldırılması ve itirazın iptali davalarını, ihtiyati haciz taleplerini yürütürüz,
• mal varlığı sorgularını yapar, haciz ve satış işlemlerini takip ederiz,
• dosyanın durumunu düzenli aralıklarla size raporlarız,
• yurt dışındaki müvekkiller için vekaletname ile tüm süreci uzaktan yürütürüz.

Harç, gider avansı ve tebligat gibi masraflar dosyanın başında açıklanır. Bu tutarlar her yıl güncellenen tarifelere bağlıdır. Takip giderleri kural olarak borçluya yükletilir. Borçlu hakkında iflas kararı verildiyse ya da borçlu konkordato mühleti aldıysa takipler kural olarak durur; bu durumda iflas ve konkordato sayfamızdaki yollar gündeme gelir. Alacağın kaynağı olan sözleşmelerin hazırlanması ise ticaret hukuku hizmetimizin konusudur.

Alacak Tahsilinde Sık Yapılan Hatalar

Alacakların önemli bir kısmı hukuki zayıflık yüzünden değil, usul hataları yüzünden gecikir. Karanfiloğlu Hukuk Bürosu'nda gördüğümüz dosyalarda en sık rastlanan sorun, alacaklının aylarca beklemesi ve bu sürede borçlunun mal varlığının erimesidir.

• Geç harekete geçmek: Hatırlatma e-postalarıyla geçen her ay, borçluya mallarını devretme fırsatı verir. Ödeme sözü yazılı bir takvime bağlanmıyorsa takip zamanı gelmiştir.
• Yanlış takip yolu: Çek elde varken ilamsız takip yapmak, borçluya takibi durduran bir itiraz imkanı tanır. Tersine, şekil şartı eksik bir senetle kambiyo takibi yapmak da itirazla sonuçlanır.
• Tutarı ve faizi şişirmek: Fazla istenen kalemler itiraza gerekçe olur ve kötü niyet tazminatı riski doğurur. Faiz türü ve başlangıç tarihi belgeye göre belirlenmelidir.
• Süreleri kaçırmak: İtirazın iptali için bir yıllık süre ya da ihtiyati hacizden sonraki kısa süre geçerse önemli avantajlar kaybedilir.
• Eksik vekaletname: Yabancı alacaklının vekaletnamesinde özel yetkiler yoksa, tahsil edilen paranın ödenmesi veya sulh yapılması aşamasında yeni vekaletname gerekir ve haftalar kaybedilir.

Alacağınızın hangi yolla takip edileceğini netleştirmek için belgelerinizle birlikte iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. İcra ve alacak tahsili avukatı olarak önce dosyanın güçlü ve zayıf yanlarını, sonra izlenecek yolu açıkça ortaya koyarız.

Sık Sorulan Sorular

İcra takibi başlatmak için önce arabulucuya gitmek gerekir mi?

Hayır, icra takibi başlatmak için arabuluculuk şartı yoktur. TTK m. 5/A'daki dava şartı arabuluculuk, ticari para alacaklarında dava açılmadan önce aranır. Borçlu ödeme emrine itiraz ederse ve alacak ticari nitelikteyse, uygulamada itirazın iptali davasından önce arabuluculuk aşamasının tamamlanması beklenir.

Borçlu ödeme emrine itiraz ederse alacak kaybedilir mi?

Hayır, itiraz yalnızca takibi durdurur ve alacağı ortadan kaldırmaz. Alacaklı, belgesine göre icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir veya bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir. Haklı çıkılırsa takip kaldığı yerden devam eder.

İcra inkar tazminatı nedir?

İcra inkar tazminatı, likit bir alacağa haksız yere itiraz eden borçlunun ödemeye mahkum edildiği tazminattır. İİK m. 67 uyarınca alacağın yüzde yirmisinden az olamaz ve alacaklının talebi üzerine hükmedilir. Alacak tutarının belgelerden açıkça hesaplanabilmesi gerekir.

Çek veya bono için hangi takip yapılır?

Çek, bono ve poliçe için kural olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapılır. Borçlu beş gün içinde icra mahkemesine itiraz edebilir, ancak bu itiraz mahkeme aksine karar vermedikçe takibi durdurmaz. Senedin şekil şartlarını taşıması gerekir.

Yurt dışında yaşıyorum, alacak takibi için Türkiye'ye gelmem gerekir mi?

Kural olarak gelmeniz gerekmez. Bulunduğunuz ülkede noter önünde düzenlenip apostil şerhi alınan veya Türk konsolosluğunda verilen bir vekaletnameyle avukatınız takibi ve davaları sizin adınıza yürütebilir. Belgeleriniz yeminli tercümeyle Türkçeye çevrilir.

Borçlunun malı olup olmadığını nasıl öğrenebilirim?

Takip başlatıldıktan sonra avukatınız UYAP üzerinden borçlunun taşınmaz, araç, SGK ve banka kayıtlarını sorgulayabilir. Takipten önce ise kural olarak yalnızca ticaret sicili gibi kamuya açık kayıtlar incelenebilir. Bu yüzden mal varlığı araştırması takiple birlikte planlanır.

Bir icra ve alacak tahsili avukatı hangi masrafları önceden açıklar?

Harç, gider avansı, tebligat ve gerekirse bilirkişi giderleri dosyanın başında açıklanır. Bu kalemler her yıl güncellenen resmi tarifelere bağlıdır. Takip giderleri kural olarak borçluya yükletilir, ancak tahsil edilebilmeleri borçlunun mal varlığına bağlıdır.