Yabancılar için Türkiye’de vasiyetname, Türkiye’deki varlıklarınızı kimin devralacağını belirleyen yazılı bir belgedir ve tanınan şekillerden birine uyduğu ve yakın ailenizin hak sahibi olduğu saklı payları gözettiği sürece Türk hukuku bu belgeyi tanır. Yabancılar için Türkiye’de vasiyetname bir Türk noteri veya sulh hukuk mahkemesi önünde düzenlenebilir, tamamen el yazısıyla da hazırlanabilir; geçerli bir yabancı vasiyetname de bir Türk mahkemesi onu tanıdıktan sonra burada kullanılabilir. İşin can alıcı noktası, Türkiye’de bulunan taşınmazların, uyruğunuz ne olursa olsun, Türk miras hukukuna tabi olmasıdır. Bu rehber, bir Türk mahkemesinin geçerli sayacağı bir vasiyetnamenin nasıl yazılacağını anlatır.
Şekli doğru yapmak işin sadece yarısıdır. Türk miras hukuku, mirasınızın belirli bir bölümünü çocuklarınıza, eşinize ve bazen ebeveynlerinize saklı tutar; bunları vasiyetnameyle basitçe devre dışı bırakamazsınız. Önce bu sınırları anlayın, durumunuza uyan vasiyetname türünü seçin; belgenin kendisi bundan sonra basittir. Aşağıda geçerli hukuku, vasiyetname türlerini, saklı payları, adımları ve bir vasiyetnamenin mahkemeye en sık geri dönmesine yol açan hataları ele alıyoruz.
Türk Hukuku Yabancılar İçin Türkiye’de Vasiyetnameyi Nasıl Değerlendirir
Türk hukuku bir yabancının vasiyetname yapmasına izin verir ve şekil geçerliyse ve yakın ailenin saklı payları gözetiliyorsa bu vasiyetname tanınır. Yabancılar için Türkiye’de vasiyetname esas olarak, kimlerin mirasçı olabileceğini, mirasınızın ne kadarını serbestçe dağıtabileceğinizi ve bir vasiyetnamenin hangi şekillerde imzalanabileceğini düzenleyen Türk Medeni Kanunu’na tabidir. Mülkünüz Türkiye’de bulunduğunda, Medeni Kanun size büyük ölçüde bir Türk vasiyetçi gibi davranır.
Dağıtım özgürlüğünüz sınırlıdır. Bu, birçok kişiyi şaşırtır. Yabancılar için Türk miras hukuku, saklı pay adı verilen bir kısmı yasal mirasçılar grubuna ayırarak korur ve bir vasiyetname bunu geçersiz kılamaz. Geri kalan kısım, yani tasarruf edilebilir pay, tamamen sizindir ve dilediğiniz kişiye bırakabilirsiniz. Bu çizginin nerede olduğunu hesaplamak, burada vasiyetname yazarken asıl iştir.
Türkiye’deki Mirasınıza Hangi Hukuk Uygulanır
Türkiye’de sahip olduğunuz her taşınmaza Türk hukuku uygulanır; taşınır varlıklarınız ise genellikle kendi uyruğunuzun hukukuna tabidir. Bu ayrım, Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’dan (5718 sayılı Kanun) gelir ve birçok kişinin beklediğinden daha fazla şeyi belirler. Antalya’daki bir tatil dairesi, vatandaşlığınız ne olursa olsun Türk miras kurallarına tabidir, dolayısıyla saklı paylar bu daire için de geçerlidir.
Taşınır mallar farklı ele alınır. Banka bakiyeleri, araçlar ve kişisel eşyalar için Türk mahkemeleri genellikle vefat edenin uyruğunun hukukuna bakar. Bu da bir mirasa aynı anda iki farklı kural setinin dokunabileceği anlamına gelir: Türk taşınmazı için Türk hukuku, taşınır varlıklar için ise kendi ülkenizin hukuku. Bu ayrıntı gözden kolayca kaçar. Yabancılar için Türk miras hukukunun tamamen yerli bir mirastan daha karmaşık hissettirmesinin nedeni budur ve her iki sistemi de gözeten bir vasiyetname, mirasçılarınıza çok sayıda sorunu önceden ortadan kaldırır.
Kanunen Tanınan Türkiye’de Vasiyetname Türleri
Türk hukuku, Türkiye’de vasiyetname türlerinden üçünü tanır: resmi vasiyetname, el yazılı vasiyetname ve sözlü vasiyetname. Her birinin kendi şekil şartları vardır ve bunlara uymayan bir vasiyetname itiraz konusu olup iptal edilebilir. Türkiye’de vasiyetname türleri arasında seçim yapmak, ne kadar kesinlik istediğinize ve bir notere veya mahkemeye gidip gidemeyeceğinize bağlıdır.
Resmi Vasiyetname
Resmi vasiyetname, genellikle bir noter veya sulh hukuk mahkemesi hakimi olan yetkili bir memur önünde, iki tanık huzurunda düzenlenir. Memur isteklerinizi kayda geçirir, siz belgeyi onaylarsınız ve belge kaydedilir. Bu, en güvenli şekildir. Memur ehliyetinizi kontrol ettiği ve imza tanık huzurunda gerçekleştiği için bu vasiyetnameye daha sonra saldırmak zordur; bu nedenle yabancılara genellikle bunu öneririz.
El Yazılı Vasiyetname
El yazılı vasiyetname tamamen kendi el yazınızla yazılır, tam tarihi ve imzanızı taşır. Tanık gerekmez ve özel olarak hazırlayabilirsiniz, ancak küçük hatalar sık görülür. Daktilo ile yazılmış bir vasiyetname, eksik bir tarih veya imzalanmış olup baştan sona el yazısı olmayan bir belge genellikle geçersiz sayılır. El yazılı bir vasiyetnameyi saklanmak üzere notere bırakabilirsiniz; birçok kişi bunu tercih eder.
Sözlü Vasiyetname
Sözlü vasiyetname, hastalık, kaza veya benzeri olağanüstü durumların diğer şekilleri kullanmanızı engellediği durumlarda başvurulan bir acil durum önlemidir. İsteklerinizi iki tanığa bildirirsiniz, onlar da bunları mahkeme için kayda geçirir. Nadir görülür. Ayrıca önceden planlamanın yerini tutmaz; official veya el yazılı bir vasiyetname yapacak vaktiniz varsa bunlardan birini kullanın.
Saklı Paylar: Serbestçe Bırakamayacağınız Kısım
Türk miras hukuku, mirasınızın belirli bir kısmını belirli yakın akrabalarınız için saklı tutar ve hiçbir vasiyetname bu kısımları alamaz. Bu saklı paylar altsoyunuza, sağ kalan eşinize ve bazı durumlarda ebeveynlerinize aittir. Ne yazarsanız yazın, bu mirasçılar bir vasiyetname onları göz ardı ederse yasal asgari paylarını talep etmek için mahkemeye başvurabilir. Yalnızca geri kalan tasarruf edilebilir pay serbestçe verebileceğiniz kısımdır.
Her mirasçı için saklı pay, sizden sonra kimin hayatta kaldığına bağlıdır. Genel bir kılavuz olarak, ve bu makalenin yazıldığı tarih itibarıyla:
- Çocuklar, yasal miras paylarının yarısı oranında saklı paya sahiptir; bu pay aralarında eşit bölünür.
- Sağ kalan eş, çocuklarınız veya ebeveynlerinizle birlikte mirasçı olduğunda yasal payının tamamını, diğer durumlarda ise dörtte üçünü saklı pay olarak alır.
- Mirasçı olan her sağ kalan ebeveyn, yasal payının dörtte birini saklı pay olarak alır.
Bu oranlar birbirini etkilediğinden, bir partnere, bir arkadaşa veya bir yardım kuruluşuna bırakabileceğiniz tasarruf edilebilir pay çoğu zaman beklenenden küçüktür. Bir avukat, imzalamadan önce aileniz için kesin saklı ve tasarruf edilebilir payları hesaplayabilir. Bunları göz ardı etmek, yabancılar için Türkiye’de vasiyetnamenin daha sonra mahkeme tarafından kısaltılmasının en sık görülen tek nedenidir.
Türkiye’de Vasiyetname Nasıl Yazılır, Adım Adım
Türkiye’de bir vasiyetname yazmak için kimin mirasçı olacağına karar verir, saklı payları gözetir ve isteklerinizi tanınan şekillerden birinde kayda geçirirsiniz. Türkiye’de vasiyetname nasıl yazılır sorusunun cevabı büyük ölçüde hazırlıkla ilgilidir, çünkü içerik netleştiğinde imzalama işlemi hızlıca gerçekleşir. Aşağıdaki adımlar bir yabancı için genellikle izlenen sırayı takip eder.
- Türkiye’deki varlıklarınızı listeleyin; taşınmazları taşınır mallardan ayırın, çünkü Türk hukuku taşınmazı doğrudan düzenler.
- Yasal mirasçılarınızı belirleyin ve saklı paylarını hesaplayın, böylece serbestçe dağıtabileceğiniz payı bilirsiniz.
- Tasarruf edilebilir payı kimin alacağına karar verin ve belirli bir mülk veya para tutarı gibi özel bağışları not edin.
- Vasiyetname türünü seçin. Çoğu yabancı için, noter önünde düzenlenen resmi bir vasiyetname en fazla güvenceyi sunar.
- Türkçe konuşmuyorsanız yeminli bir tercüman ayarlayın, çünkü memurun metni anladığınıza kanaat getirmesi gerekir.
- Gerekli tanıklarla birlikte noter veya sulh hukuk mahkemesi önünde imzalayın, ardından kayıtlı nüshayı güvenli bir yerde saklayın.
Tek bir Türk vasiyetnamesinin yalnızca Türkiye’deki varlıklarınızı mı yoksa dünya çapındaki mal varlığınızı mı kapsaması gerektiği, aileniz ve diğer mülklerinizin nerede bulunduğuna bağlıdır; bir avukat bunu kısa bir danışmada değerlendirebilir. Karanfiloglu Hukuk Bürosu’ndaki uygulamamızda, müvekkilin yalnızca Türkiye’deki varlıklarını kapsayan ve ana ülkedeki bir vasiyetnameyle birlikte işleyecek şekilde hazırlanan bir vasiyetname, yabancılar için genellikle en sade düzenlemedir.
Türkiye’deki Varlıklar İçin Yabancı Vasiyetname Kullanmak
Türkiye’de geçerli yabancı vasiyetname mümkündür; Türk mahkemeleri, imzalandığı ülkenin şekil şartlarını karşılıyorsa yurt dışında yapılmış bir vasiyetnameyi genellikle kabul eder. Yani Londra’da veya Dubai’de usulüne uygun şekilde düzenlediğiniz bir vasiyetname burada değersiz değildir. Bunu Türk varlıkları için kullanmak üzere, Türkçeye çevrilmesi, gerektiği şekilde noter onaylı veya apostilli olması ve şartlarının mirasa uygulanabilmesi için bir Türk mahkemesine sunulması gerekir.
Yine de bir sınır vardır. Türkiye’de geçerli yabancı bir vasiyetname bile, Türk miras hukukunun Türkiye’deki taşınmazlar için koruduğu saklı payları geçersiz kılamaz. İngiliz vasiyetnameniz bir Türk daireyi tamamen bir kişiye bırakıp bir çocuğu dışarıda tutuyorsa, o çocuk yine de burada saklı payını talep edebilir. Birçok yabancı, Türkiye’de geçerli bir yabancı vasiyetnamenin daha sonra bir Türk mahkemesi tarafından yorumlanıp dava konusu olmasını önlemek için tam olarak bu nedenle yerel mülkleri için ayrı bir Türk vasiyetnamesi tercih eder.
Miras İşlemleri ve Mirasın Mirasçılara Geçmesi
Türkiye’de mülk sahibiyken vefat ettiğinizde, mirasçılarınız varlıkları basitçe devralamaz. Önce bir veraset ilamı alırlar. Bu belge, bir noter veya sulh hukuk mahkemesi tarafından düzenlenir ve yasal mirasçıları ve paylarını belirtir. Bu belgeyle mirasçılar, Tapu Kadastro’da tapuyu devredebilir, banka hesaplarıyla ilgilenebilir ve diğer makamlara başvurabilir.
Bir vasiyetname varsa, mahkeme onu açar ve okur, mirasçılara bildirir ve miras dağıtılmadan önce saklı pay taleplerini çözer. Veraset ve intikal vergileri uygulanabilir ve oranlar ile eşikler değişebilir, bu yüzden güncel durumun o zaman teyit edilmesi gerekir. İstanbul’da danışmanlık verdiğimiz müvekkillerimiz genellikle veraset ilamının, bundan sonraki her şey için pratik başlangıç noktası olduğunu görür.
Yabancılar İçin Türkiye’de Vasiyetnameyle İlgili Sık Yapılan Hatalar
Başarısız olan çoğu vasiyetname, kötü niyetten değil, şekil hatalarından ve saklı payların göz ardı edilmesinden kaynaklanır. Kağıt üzerinde sorunsuz görünen yabancılar için Türkiye’de bir vasiyetname, yasal mirasçıları koruyan kuralları ihlal ediyorsa mahkemede yine de kısaltılabilir. En sık gördüğümüz hatalar ve her biri için çözüm aşağıdadır.
- Saklı payları göz ardı edip her şeyi tek bir kişiye bırakmak; bu durumda dışarıda bırakılan mirasçılar yasal asgari paylarını talep edebilir.
- El yazılı vasiyetnameyi elle yazmak yerine daktilo ile yazmak veya tarihi eksik bırakmak; bunların her ikisi de belgeyi geçersiz kılabilir.
- Ana ülkedeki bir vasiyetnamenin Türk taşınmazını sorunsuzca kapsadığını varsaymak; oysa Türk hukuku ve bir Türk mahkeme süreci hala buna uygulanır.
- Yabancı bir vasiyetnameyi çevirmemek veya apostillemek; bu durumda sıra geldiğinde kullanılamaz.
- Ehliyet veya tanık kurallarını kontrol etmeden imzalamak; bu, akrabalara vasiyetnameye itiraz için bir gerekçe verir.
İmzalamadan önce yapılacak kısa bir hukuki inceleme bunların neredeyse tamamını ortadan kaldırır. Yabancılar için Türkiye’de bir vasiyetnameyi bir kez doğru şekilde hazırlamak, siz vefat ettikten sonra hatalı bir vasiyetnameyi mahkemede savunmaktan çok daha ucuzdur.
Özet
Yabancılar için Türkiye’de vasiyetname yapmaya değer, çünkü mirasçılarınıza Türkiye’deki varlıklarınıza giden net, uygulanabilir bir yol sağlar ve uzun süreli bir anlaşmazlık riskini azaltır. İki sabit noktayı hatırlayın. Türk hukuku Türkiye’deki taşınmazınızı düzenler ve saklı paylar, vasiyetnameniz ne derse desin yakın ailenizi korur. Tanınan bir şekil seçin, bu payları gözetin ve isteklerinizi net şekilde kayda geçirin. İster bir Türk vasiyetnameye, ister yabancı bir vasiyetnameye, ister ikisine birden dayanın, Türk miras hukuku göz önünde bulundurularak hazırlanan bir belge, niyetlerinizi ailenizin gerçekten yerine getirebileceği bir şeye dönüştürür.
İstanbul’da Bir Avukatla Görüşün
Kendi durumunuz hakkında tavsiye almak isterseniz, Karanfiloglu Hukuk Bürosu, Türkiye genelinde yabancılara ve Türk müvekkillere hizmet veren, İstanbul’da kayıtlı bir hukuk bürosudur. Bize telefon veya WhatsApp üzerinden +90 532 659 35 11 numarasından, e-posta ile [email protected] adresinden ulaşabilir veya Mecidiyeköy Mah. Büyükdere Cad. No:67-71, Alba İş Merkezi, Kat:8, Şişli, İstanbul adresinden bizi ziyaret edebilirsiniz. Durumunuzu görüşmek için bizimle iletişime geçin.
Sıkça Sorulan Sorular
Yabancılar için Türkiye’de vasiyetname hukuken bağlayıcı mıdır?
Evet, yabancılar için Türkiye’de vasiyetname, tanınan şekillerden birine uyduğunda ve yasal mirasçıların saklı paylarını gözettiğinde hukuken bağlayıcıdır. Türk hukuku bir yabancının Türkiye’de tutulan varlıklar üzerinde vasiyetname yapmasına izin verir ve mahkemeler bunu uygular. Temel sınır, yakın aile için saklı payların, özellikle Türkiye’de bulunan taşınmazlar için, dışarıda bırakılamamasıdır.
Vefat ettiğimde Türkiye’deki mülküme hangi hukuk uygulanır?
Türkiye’de sahip olduğunuz her taşınmaza, uyruğunuz ne olursa olsun Türk hukuku uygulanır. Banka hesapları ve araçlar gibi taşınır varlıklarınız ise genellikle kendi ülkenizin hukukuna tabidir. Bu ayrım, Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’dan gelir, dolayısıyla tek bir miras aynı anda iki hukuk sistemini içerebilir.
Türk miras hukukunda saklı paylar nedir?
Saklı paylar, Türk hukukunun yakın akrabalar, esas olarak çocuklarınız, eşiniz ve bazen ebeveynleriniz için koruduğu, mirasın sabit bölümleridir. Bir vasiyetname bu payları alamaz ve dışarıda bırakılan bir mirasçı yasal asgari payı talep etmek için mahkemeye başvurabilir. Yalnızca saklı paylardan sonra kalan tasarruf edilebilir pay serbestçe vermeniz gereken kısımdır.
Yabancı vasiyetnamem Türkiye’de geçerli mi?
İmzaladığınız ülkenin şekil şartlarını karşılıyorsa, Türkiye’de geçerli yabancı vasiyetname mümkündür. Burada kullanmak için Türkçeye çevrilmesi, gerektiği şekilde noter onaylı veya apostilli olması ve bir Türk mahkemesine sunulması gerekir. Yine de Türkiye’de geçerli yabancı bir vasiyetname, Türk taşınmazı için yakın aileyi koruyan saklı payları geçersiz kılamaz.
Türkiye’de vasiyetname türleri nelerdir?
Türk hukuku, Türkiye’de vasiyetname türlerinden üçünü tanır: resmi vasiyetname, el yazılı vasiyetname ve sözlü vasiyetname. Resmi vasiyetname, tanıklar huzurunda bir noter veya sulh hukuk mahkemesi önünde yapılır ve en güvenli olanıdır. El yazılı vasiyetname, sizin tarafınızdan el yazısıyla yazılır, tarihlenir ve imzalanır. Sözlü vasiyetname, yalnızca olağanüstü durumlarda kullanılan bir acil durum şeklidir.
Türkiye’de vasiyetname yazmak için bir avukata ihtiyacım var mı?
Yasal olarak bir avukat kullanmak zorunda değilsiniz, ancak saklı paylar ve şekil kuralları birçok kişiyi hataya düşürür. Bir avukat, mirasınızın gerçekte ne kadarını verebileceğinizi hesaplayabilir, vasiyetnameyi bir itiraza dayanacak şekilde hazırlayabilir ve yurt dışında tuttuğunuz bir vasiyetnameyle uyumlu çalışacak şekilde kurgulayabilir. Yabancıların Türkiye’de vasiyetname nasıl yazılır sorusunu öğrenirken yardım istemesinin nedeni çoğunlukla budur.
Türkiye’deki her şeyi tek bir kişiye bırakabilir miyim?
Hayır, yasal mirasçılarınız varsa çoğu durumda her şeyi tek bir kişiye bırakamazsınız. Yabancılar için Türk miras hukuku, çocuklar, eş ve bazen ebeveynler için asgari bir pay saklı tutar ve onlar bunu mahkemede talep edebilir. Bu saklı paylar ayrıldıktan sonra kalan tasarruf edilebilir payı ise serbestçe verebilirsiniz.
Mirasçılarım Türkiye’deki varlıklarımı nasıl talep eder?
Mirasçılarınız önce bir noter veya sulh hukuk mahkemesinden, onları ve paylarını belirten bir veraset ilamı alır. Bu belgeyle Tapu Kadastro’da tapuyu devredebilir, bankalarla ilgilenebilir ve diğer makamlarla işlem yapabilirler. Bir vasiyetname bıraktıysanız, mahkeme onu açar ve dağıtımdan önce saklı pay taleplerini çözer.
Yazar Hakkında
Kaan Karanfiloğlu, Türkiye genelinde Türk ve uluslararası müvekkillere hizmet veren, İstanbul merkezli kayıtlı bir hukuk bürosu olan Karanfiloglu Hukuk Bürosu‘nun kurucusudur. İstanbul Barosu’na (Sicil No. 58270) ve Türkiye Barolar Birliği’ne (No. 133074) kayıtlı bir avukattır ve 2017’den beri Türkiye’de hukuk uygulamaktadır. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden lisans derecesine (2016) sahiptir ve müvekkillerine Türkçe, İngilizce ve Fransızca dillerinde danışmanlık yapar; büro ayrıca deneyimli ofis içi tercümanlarla Rusça ve Çince konuşan müvekkillere de hizmet verir.
Uyarı: Bu makale, Türk hukuku hakkında genel bilgi verir ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanunlar, yönetmelikler, resmi ücretler ve prosedürler zaman içinde değişir ve her durum farklıdır. Kendi özel durumunuz hakkında tavsiye almak için lütfen nitelikli bir avukata danışın. Bu makaledeki bilgilere dayanılarak ortaya çıkan hiçbir zarar için sorumluluk kabul edilmez.
