Türkiye’deki aile ikamet izni, bir destekleyicinin eşinin ve reşit olmayan çocuklarının ülkede yasal olarak ikamet etmesine olanak tanır. Destekleyici ya Türk vatandaşı ya da halihazırda geçerli bir ikamet veya çalışma iznine sahip bir yabancıdır. İzin 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında belirli sürelerle verilmekte ve destekleyicinin hukuki statüsüne bağlı kalmaktadır. Bu rehber; kimlerin başvurabileceğini, destekleyicinin karşılaması gereken gelir ve sigorta koşullarını, gerekli belgeleri, Türkiye’de aile ikamet izni için nasıl başvuru yapılacağını ve ödenecek ücretler ile tahmini süreyi açıklamaktadır.
Türkiye’ye taşındıysanız ve eşinizin veya çocuklarınızın yanınıza gelmesini ve yasal olarak kalmasını istiyorsanız, genellikle bu izin türü doğru seçenektir. Aşağıda gereksinimler adım adım ele alınmaktadır; bu sayede dosyanızı ilk seferinde eksiksiz hazırlayabilir ve eksik belgelerden kaynaklanan gecikmeleri önleyebilirsiniz.
Türkiye’de Aile İkamet İzni Nedir?
Türkiye’deki aile ikamet izni, aile bağlarına dayalı olarak ülkede ikamet edebilmeleri amacıyla bir destekleyicinin yabancı eşine ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklara verilen bir ikamet iznidir. Destekleyici başvuruyu destekleyen kişidir: bir Türk vatandaşı, tanınan bir mülteci ya da Türkiye’de en az bir yıldır ikamet izniyle kalan, çalışma izni olan veya Turkuaz Kart sahibi olan bir yabancı.
İzin üç grup aile üyesini kapsamaktadır: destekleyicinin yabancı eşi, destekleyicinin veya eşin reşit olmayan çocukları ve kendi kendini geçindiremeyen bakmakla yükümlü reşit çocuklar. Her aile üyesi ayrı bir izin kartı alır; ancak başvurular destekleyicinin durumuna göre birlikte değerlendirilir. İzin aile ilişkisine dayandığından, yalnızca söz konusu ilişki ve destekleyicinin hukuki statüsü devam ettiği sürece geçerliliğini korur.
Türkiye’de Aile İkamet İzni İçin Kim Başvurabilir?
Uygun bir destekleyicinin eşi veya bakmakla yükümlü çocuğuysanız ve destekleyici destek koşullarını karşılıyorsa Türkiye’deki aile ikamet iznine başvurabilirsiniz. İlişkinin gerçek olması ve belgelenmesi gerekmektedir; yalnızca izin almak amacıyla yapılan evlilikler reddedilebilir.
Kapsama dahil edilebilecek aile üyeleri şunlardır:
- Destekleyicinin yabancı eşi. Birden fazla eşi olan biri söz konusu olduğunda yalnızca bir eş aile ikamet izni alabilir; diğer eşlerin çocukları yine de kapsama dahil edilebilir.
- Reşit olmayan çocuklar: destekleyicinin veya eşin öz ya da evlat edinilmiş, onsekiz yaşını doldurmamış çocukları.
- Sağlık nedeniyle kendine bakamayan, bakmakla yükümlü reşit çocuklar.
Çocuğun ebeveynleri ayrı yaşıyorsa başvuran ebeveyn, velayeti paylaşan diğer ebeveynin rızasını genellikle almak zorundadır. Rıza ve velayet konuları dosyaların sıklıkla takıldığı noktalardır; bu nedenle hangi belgelerin gerektiğini erken aşamada teyit etmek önemlidir.
Türkiye Aile İkamet İzni İçin Destekleyici Şartları
Türkiye aile ikamet izni şartları ağırlıklı olarak destekleyiciyle ilgilidir. Destekleyicinin ailenin Türkiye’de desteklenebileceğini ve barındırılabileceğini kanıtlaması gerekmektedir. Bu makale yazılırken geçerli olan koşullara göre destekleyicinin aşağıdaki şartları karşılaması beklenmekte olup bu kurallar zaman zaman güncellenebildiğinden başvurmadan önce güncel ayrıntıları teyit etmeniz önerilir:
- Gelir. Aylık toplam gelirin asgari ücretten az olmaması ve tüm hane halkına bölündüğünde her kişi başına en az asgari ücretin üçte biri düşmesi gerekmektedir.
- Konut. Aile büyüklüğüne uygun konut; kira sözleşmesi veya tapu belgesiyle desteklenmelidir.
- Sağlık sigortası. Başvuruda adı geçen her aile üyesini kapsayan geçerli sağlık sigortası.
- Aile düzeni suçlarından temiz sicil. İlgili durumlarda son beş yılda aile düzenine karşı suçlardan mahkumiyet bulunmaması gerekmektedir.
- İkamet geçmişi. Yabancı destekleyiciler için Türkiye’de en az bir yıl ikamet izniyle kalmış olmak gerekmekte; ancak belirli çalışma izni sahipleri gibi bazı kategoriler daha esnek değerlendirilebilmektedir.
Gelir ve sigorta koşullarını karşılamak, başvuru sahiplerinin en çok göz ardı ettiği bölümdür. Karanfiloglu Hukuk Bürosu’ndaki uygulamalarımızda aile dosyasının sorgulanmasında gördüğümüz en sık neden, talep edilen sürenin tamamını kapsayan ve adı geçen her aile üyesini içermeyen sağlık sigortasıdır.
Gerekli Aile İkamet İzni Belgeleri
Aile ikamet izni belgeleri üç şeyi kanıtlar: her başvuru sahibinin kimliğini, gerçek aile ilişkisini ve destekleyicinin aileyi geçindirebileceğini. Sistem bu belgeleri yüklemenizi veya ibraz etmenizi istediğinden çevrimiçi formu doldurmadan önce hazır bulundurun:
- Her aile üyesinin pasaportu veya seyahat belgesi; talep edilen izin süresinin çok ötesine kadar geçerli olmalı ve kimlik sayfasının kopyası eklenmelidir.
- Her başvuru sahibi için son altı ay içinde çekilmiş güncel biyometrik fotoğraflar.
- Talep edilen sürenin tamamını kapsayan ve her aile üyesi için geçerli sağlık sigortası.
- İlişki belgesi: eş için evlilik cüzdanı, her çocuk için doğum belgesi. Yurt dışında düzenlenen belgeler çoğunlukla Türkçeye çevrilmeli, noter onaylı olmalı ve birçok durumda apostil şerhi taşımalıdır.
- Destekleyicinin maaş bordrosu, vergi kaydı veya banka hesap dökümü gibi gelir belgesi.
- Adres belgesi: genellikle e-Devlet’ten alınan yerleşim yeri belgesi; kira sözleşmesi veya tapu ile birlikte.
- Destekleyicinin kimlik belgesi veya ikamet izni; destekleyici Türk vatandaşıysa Türk kimlik kartının kopyası.
- Ödeme yapıldıktan sonra izin ücreti ve kart ücreti dekontları.
Tam ve doğru çevrilmiş belgeleri erken toplamanız gecikmeleri önlemenin en etkili yoludur. Apostil eksikliği veya çeviri yapılmamış bir evlilik cüzdanı, dosyanın geri gönderilmesine yol açabilir.
Türkiye’de Aile İkamet İzni Nasıl Başvurulur?
Türkiye’de aile ikamet izni başvurusunu Göç İdaresi Genel Müdürlüğü’nün resmi e-ikamet portalı üzerinden yapabilir; ardından randevuya katılabilir ya da bazı illerde posta yoluyla başvurabilirsiniz. Türkiye’de aile ikamet iznine adım adım nasıl başvurulacağı aşağıda açıklanmıştır:
- Resmi e-ikamet web sitesini açın ve aile ikamet iznini (ilk başvuru veya uzatma) seçin.
- Her aile üyesi için ayrı bir başvuru tamamlayın; pasaport bilgilerini belgede göründüğü gibi eksiksiz girin.
- Destekleyicinin bilgilerini ve ilişkiyi girin; gelir, sigorta ve adres bilgilerini sağlayın.
- İstenen belgeleri yükleyin ve her başvuru sahibi için portal tarafından oluşturulan başvuru formunu indirin.
- Belirtilen kanallar aracılığıyla izin ücretini ve kart ücretini ödeyin; dekontları saklayın.
- Asıl belgelerle ve imzalı formlarla randevuya katılın ya da ilinizin buna izin vermesi durumunda iadeli taahhütlü posta (PTT) ile gönderin.
Burada hızdan çok doğruluk önemlidir. Pasaport adı ile form arasındaki uyumsuzluk ya da talep edilen süreden kısa kalan sigorta tarihleri, aksi halde sağlam olan bir başvuruyu geciktirebilecek küçük hatalardır.
Eşler ve Çocuklar İçin Aile İkamet İzni
Eşler ve çocuklar için aile ikamet izni tek bir süreç izlemekle birlikte, eş ile çocuk başvurusu arasında bazı farklılıklar bulunmaktadır. Bu makale yazılırken geçerli olan temel farklılıklar şunlardır:
- İlişki belgesi. Eş, ilişkiyi evlilik cüzdanıyla; çocuk ise doğum belgesiyle kanıtlar.
- Yaş koşulu. Eşler için yaş sınırı yoktur. Çocukların genellikle onsekiz yaşından küçük olması gerekmekte; kendi kendine bakamayan bakmakla yükümlü reşit çocuklar bunun istisnasıdır.
- Rıza. Eş başvurusu evliliğin gerçek olması üzerine kuruludur. Ebeveynlerin ayrı yaşadığı durumlarda çocuk başvurusu, diğer velinin rızasını gerektirebilir.
- İzin sonrası yol. Eş, belli bir evlilik süresinin ardından kısa dönem ikamet iznine başvurabilir. Çocuk, aile iznini hak kazanma süresince elinde bulundurmuşsa onsekiz yaşında kısa dönem iznine geçebilir.
Aile ikamet iznini onsekiz yaşına kadar elinde bulunduran bir çocuk, koşulları yerine getirmesi kaydıyla kendi adına kısa dönem ikamet iznine genellikle başvurabilir. Daha sonra boşanan bir eş ise belli bir evlilik süresinin ardından statüsünü bütünüyle kaybetmek yerine bağımsız olarak kısa dönem ikamet iznine başvurabilir. Bu geçişlerin kendine özgü koşulları bulunduğundan bir izin sona ermeden önce tavsiye almak mantıklı olacaktır.
Ücretler, Geçerlilik Süresi ve Zaman Çizelgesi
Türkiye’deki aile ikamet izni belirli sürelerle verilmekte olup genellikle iki ila üç yıla kadar uzayabilmektedir; ancak hiçbir zaman destekleyicinin kendi izninin süresini aşamaz. Kural değişebileceğinden başvurmadan önce geçerli azami süreyi teyit edin. Bu makale yazılırken her başvuru sahibi milliyete ve talep edilen süreye göre değişen bir ikamet izni ücreti ile polimer kart için sabit bir kart ücreti ödemektedir. Resmi ücretler her yıl güncellendiğinden ödeme yapmadan önce güncel tutarları teyit edin; bir avukat veya göç idaresi mevcut rakamı size bildirebilir.
Süreler illere ve mevsimlere göre farklılık gösterir. İstanbul’da danıştığımız müvekkiller eksiksiz başvuru sonrasında genellikle birkaç haftadan birkaç aya kadar süren bir süreçte karar almakta; kart daha sonra basılarak PTT aracılığıyla kayıtlı adrese teslim edilmektedir. Son geçerlilik tarihine yakın değil, önceden başvurmak statüdeki bir boşluğa karşı en etkili önlemdir.
Aile İkamet İzni Başvuruları Neden Reddedilir?
Redlerin büyük çoğunluğu belgelerden ve koşullardan kaynaklanır; ilişkinin kendisinden değil. En sık karşılaştığımız nedenler şunlardır:
- her aile üyesini kapsamayan sağlık sigortası;
- hane halkına bölündüğünde gereken düzeyin altında kalan gelir;
- usulüne göre çevrilmemiş ve apostil şerhi taşımayan evlilik veya doğum belgesi;
- ebeveynlerin ayrı yaşadığı durumlarda rıza belgesinin eksikliği.
Yalnızca izin almak amacıyla yapıldığına inanılan bir evlilik de reddedilebilir.
Başvuru reddedilirse genellikle gerekçesini açıklayan yazılı bir karar alırsınız; sorun giderildiğinde itiraz hakkınız ya da yeniden başvurma hakkınız olabilir. İtiraz süreleri kısa olduğundan hızlı hareket etmek önemlidir. Aile ikamet iznine nasıl başvurulacağı veya bir reddedilme kararına nasıl yanıt verileceği konusunda alınan hukuki destek bu noktada en fazla zaman kazandırmaktadır.
Özet
Türkiye’de aile ikamet izni, Türk vatandaşının veya yerleşik yabancının eşi ve çocukları için ülkede yasal olarak ikamet etme yoludur. Önce destekleyicinin gelir, konut ve sigorta koşullarını karşıladığını teyit edin; her aile üyesi için çevrilmiş ve apostil şerhi taşıyan belgeleri toplayın; e-ikamet üzerinden başvurun ve mevcut herhangi bir izin sona ermeden önce başvurunuzu tamamlayın. Türkiye aile ikamet izni şartları ve resmi ücretler zaman zaman değiştiğinden başvurmadan önce güncel ayrıntıları teyit edin ve aile durumunuz olağan dışıysa hukuki tavsiye alın.
İstanbul’da Bir Avukatla Görüşün
Kendi durumunuz hakkında tavsiye almak isterseniz, Karanfiloglu Hukuk Bürosu İstanbul’da faaliyet gösteren ve Türkiye genelinde yabancılara ve Türk müvekkillere hizmet veren kayıtlı bir hukuk bürosudur. Bize +90 532 659 35 11 numaralı telefon veya WhatsApp aracılığıyla, [email protected] e-posta adresiyle ya da Mecidiyeköy Mah. Büyükdere Cad. No:67-71, Alba İş Merkezi, Kat:8, Şişli, İstanbul adresini ziyaret ederek ulaşabilirsiniz. Durumunuzu görüşmek için bize ulaşın.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye’de aile ikamet iznini kim destekleyebilir?
Türkiye’de aile ikamet izni; Türk vatandaşı, tanınan mülteci ya da en az bir yıldır ikamet izniyle Türkiye’de kalan, çalışma iznine sahip veya Turkuaz Kart sahibi bir yabancı tarafından desteklenebilir. Destekleyicinin yeterli gelir, uygun konut ve her aile üyesini kapsayan sağlık sigortası sunması gerekmektedir.
Çocuklarım Türkiye’de aile ikamet izni alabilir mi?
Evet, onsekiz yaşından küçük reşit olmayan çocuklar ve bakmakla yükümlü reşit çocuklar aile ikamet izni başvurusuna dahil edilebilir. Her çocuk için ilişkiyi kanıtlayan bir doğum belgesi gerekmekte olup ebeveynlerin ayrı yaşadığı durumlarda genellikle diğer velinin rızası da istenmektedir.
Aile ikamet izninin geçerlilik süresi ne kadardır?
Aile ikamet izni belirli sürelerle verilmekte olup genellikle iki ila üç yıla kadar uzayabilir; ancak destekleyicinin kendi izninin süresini hiçbir zaman aşamaz. Kural değişebileceğinden başvurmadan önce geçerli azami süreyi teyit edin; aile ilişkisi ve destek koşulları devam ettiği sürece izni sona ermeden yenileyin.
Destekleyicinin geliri ne kadar olmalıdır?
Bu makale yazılırken destekleyicinin aylık gelirinin en az asgari ücret düzeyinde olması ve hane halkına bölündüğünde kişi başına en az asgari ücretin üçte birini karşılaması gerekmektedir. Rakam her yıl güncellendiğinden başvurmadan önce güncel eşiği teyit edin.
Türkiye’de aile ikamet iznine nasıl başvurulur?
Türkiye’de aile ikamet iznine, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü’nün resmi e-ikamet portalı aracılığıyla her aile üyesi için ayrı başvuru yapılarak başvurulur. Ücretler ödendikten sonra randevuya katılabilir ya da bazı illerde belgeleri taahhütlü postayla gönderebilirsiniz.
Boşanma sonrasında izne ne olur?
Boşanan bir yabancı eş, belli bir evlilik süresinin ardından statüsünü otomatik olarak kaybetmek yerine kendi adına kısa dönem ikamet iznine başvurabilir. Koşullar özeldir; bu nedenle aile izninin sona ermesinden önce tavsiye almak en doğrusudur.
Çocuk onsekiz yaşında başka bir izne geçebilir mi?
Aile ikamet iznini onsekiz yaşına kadar elinde bulunduran bir çocuk, ilgili koşulların sağlanması kaydıyla kendi adına kısa dönem ikamet iznine başvurabilir. Bu geçişi aile izni sona ermeden planlamak, statüdeki bir boşluğu önler.
Yazar Hakkında
Kaan Karanfiloğlu, Türkiye genelinde Türk ve uluslararası müvekkillere hizmet veren İstanbul merkezli kayıtlı bir hukuk bürosu olan Karanfiloglu Hukuk Bürosu‘nun kurucusudur. İstanbul Barosu’na kayıtlı (Sicil No. 58270) ve Türkiye Barolar Birliği’ne üye (No. 133074) olan Karanfiloğlu, 2017’den bu yana Türkiye’de avukatlık yapmaktadır. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur (LL.B., 2016) ve müvekkillere Türkçe, İngilizce ve Fransızca olarak danışmanlık vermekte; büro ayrıca deneyimli büro içi tercümanlarla Rusça ve Çince hizmet de sunmaktadır.
Sorumluluk Reddi: Bu makale Türk hukuku hakkında genel bilgi vermektedir ve hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Yasalar, yönetmelikler, resmi ücretler ve prosedürler zaman içinde değişebilir; her durum farklıdır. Kendi koşullarınıza ilişkin tavsiye için lütfen nitelikli bir avukata danışın. Bu makaledeki bilgilere dayanılması nedeniyle ortaya çıkabilecek herhangi bir zarardan sorumluluk kabul edilmemektedir.
