Türkiye’de Serbest Bölge Şirketi Nasıl Kurulur

Türkiye’de serbest bölge şirketi kurmak, ithalat, ihracat ve birçok işlemin olağan gümrük ve vergi rejiminin dışında tutulduğu serbest bölgelerden birinde bir işletme kaydettirmek anlamına gelir. Asıl cazibe basittir. Türkiye’de serbest bölge şirketi, uygun faaliyetlerde kurumlar vergisi ve gümrük muafiyetlerinden yararlanırken, tek bir merkezden Türkiye ve bölgeyle ticaret yapabilir. Bu rehber size kimlerin başvurabileceğini, adımları, gerekli belgeleri, maliyetleri ve süreyi anlatır.

Türkiye, İstanbul ve İzmir’den Mersin’e ve Ege kıyılarına kadar büyük limanlar ve sanayi merkezlerinin yakınında bir serbest bölge ağı işletir. Her bölge, Ticaret Bakanlığının denetiminde bir işletici şirket tarafından yönetilir. Aşağıdaki bilgiler bu makalenin yazıldığı tarih itibarıyla geçerlidir ve teşvikler ile ücretler değiştiği için taahhütte bulunmadan önce güncel durumu bir avukatla teyit etmeniz gerekir.

Türkiye’de Serbest Bölge Şirketi Nedir?

Türkiye’de serbest bölge şirketi, ticaret amacıyla gümrük bölgesi dışında kabul edilen tanımlı bir alanda, Türk serbest ticaret bölgesinde faaliyet göstermek üzere ruhsatlandırılmış bir tüzel kişiliktir. Mallar, anakarada geçerli olan gümrük vergileri ve bazı vergiler olmadan bölgeye girebilir, depolanabilir, işlenebilir, monte edilebilir veya yeniden ihraç edilebilir. Bu bölgelerdeki şirketler genellikle üretim, montaj, lojistik, depolama, yazılım ve ticaret üzerine odaklanır.

Bölgeler, doğrudan yabancı yatırımı çekmek ve ihracatı artırmak amacıyla kurulmuştur. Türk serbest ticaret bölgesi şirketi, üretim veya ticaret gibi belirli bir faaliyete bağlı bir faaliyet ruhsatı taşır ve bu ruhsat işletmenin bölge içinde ne yapabileceğini belirler. Burada hazır bir şirket satın almıyorsunuz. Fiziksel veya sanal bir ofisi, bir ruhsatı ve personeli olan gerçek bir işletme kuruyorsunuz.

Türkiye’de Serbest Bölge Şirketi Vergi Avantajları

Türkiye’de serbest bölge şirketi vergi avantajları, her biri şirketin karşılaması ve sürdürmesi gereken koşullara bağlı olarak gümrük, kurumlar vergisi, ücret ve KDV kolaylıklarını kapsar. Bu avantajlar Serbest Bölgeler Kanunu (3218 sayılı Kanun) ve ilgili mevzuat ile belirlenmiştir ve yatırımcıların bu yola bakmasının başlıca nedenidir. Bir serbest bölge şirketi şu avantajlara erişebilir:

• Gümrük vergisi muafiyeti, yurt dışından bölgeye getirilen mallarda, bu mallar gümrükten geçirilmeden Türkiye anakarasına çıkarılmadığı sürece.
• Kurumlar vergisi muafiyeti, geçerli bir üretim ruhsatına sahip şirketler için bölgede yürütülen üretim faaliyetinden elde edilen kazançlarda.
• Çalışan ücretlerinde gelir vergisi kolaylığı, üretiminin belirli bir oranını ihraç eden üreticiler için; bu eşik yıllar içinde değişmiştir ve güncel oran kontrol edilmelidir.
• KDV ve damga vergisi avantajları, bölge içinde yapılan birçok işlemde.

Türkiye’de serbest bölge şirketi vergi avantajları her faaliyet için otomatik değildir. Salt ticaret ruhsatı, üretim ruhsatından farklı muamele görür ve özellikle üretim kurumlar vergisi muafiyeti, doğru ruhsatı almaya ve elde tutmaya bağlıdır. Ruhsat kategorisini başlangıçta doğru belirlemek, vergi durumunuzu yıllarca etkiler.

Türk Serbest Bölgesinde Kimler Şirket Kurabilir?

Yabancı uyruklular ve tamamen yabancı sermayeli şirketler dahil, neredeyse herkes bir Türk serbest bölgesinde şirket kurabilir. Türkiye bir serbest bölge şirketi için yerli bir ortak gerektirmez ve yabancı yatırımcılar, yabancı yatırım çerçevesinde Türk yatırımcılarla eşit şartlarda değerlendirilir.

Yine de bazı şeylere ihtiyacınız olacak:

• Her yabancı ortak ve müdür için, bir avukatın vekaletnameyle sizin adınıza alabileceği bir Türk vergi numarası.
• Genellikle limited şirket veya anonim şirket olan bir şirket yapısı, bazı durumlarda yabancı bir şirketin şubesi.
• Her bölgenin belirli sektörlerde uzmanlaştığı için, bölgenin sunduğu ruhsat kategorilerinden birine uyan bir faaliyet.
• İşleticiyi tatmin edecek yeterli içerik, yani tabela şirketi değil gerçek bir iş planı.

Bu yolun durumunuza uygun olup olmadığı sektörünüze, ticaret akışlarınıza ve vergi mükellefiyetinize bağlıdır; bir avukat herhangi bir başvuru yapmadan önce kısa bir danışmada bunu değerlendirebilir.

Türk Serbest Bölgesinde Şirket Kurma Adımları

Türk serbest bölgesinde şirket kurmak için aynı anda iki yolu birlikte ilerletirsiniz: Türk şirketini kurmak ve serbest bölge faaliyet ruhsatını almak. Ana adımlar genellikle şu sırayla ilerler:

1. Bölgeyi ve ruhsat türünü seçin. Sektörünüze ve konumunuza uygun serbest bölgeyi belirleyin, ardından üretim, ticaret, depolama veya hizmet ruhsatına ihtiyacınız olup olmadığına karar verin.
2. Şirket belgelerini hazırlayın. Ana sözleşmeyi taslak haline getirin, sermayeyi belirleyin ve müdürleri atayın. Bir avukat bunları Türkçe hazırlar ve yabancı belgelerin onaylı tercümelerini düzenler.
3. Vergi numaraları ve vekaletname alın. Her yabancı ortak için bir Türk vergi numarası alın ve siz Türkiye’de olmadan avukatınızın sizin adınıza işlem yapabilmesi için bir vekaletname imzalayın.
4. Şirketi Ticaret Sicilinde tescil ettirin. Şirketin tüzel kişilik kazanması ve ticaret siciline kaydedilmesi için ilgili Ticaret Sicili Müdürlüğüne kuruluş başvurusunu yapın.
5. Faaliyet ruhsatı için başvurun. Türkiye’de serbest bölge şirketi tescilini, iş planınız ve şirket belgelerinizle birlikte bölge işleticisine ve Ticaret Bakanlığı Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğüne sunun.
6. Bölgede bir yer edinin. Ruhsat bir konuma bağlı olduğu için bölge içinde bir ofis, depo veya üretim ünitesi kiralayın, ya da bölgenin izin verdiği yerde sanal ofis seçeneğini kullanın.
7. Türk banka hesabı açın ve sermayeyi yatırın. Bir ticari hesap açın, gereken sermayeyi yatırın ve bölgenin ve vergi dairesinin beklediği muhasebe düzenini kurun.

Türkiye’de serbest bölge şirketi tescili, belgeye dayalı bir süreçtir ve işletici, ruhsat verilmeden önce iş planınızı inceler. Zayıf veya belirsiz bir plan, bir başvurunun tıkanmasının en yaygın nedenlerinden biridir.

İhtiyaç Duyacağınız Belgeler

Türkiye’de serbest bölge şirketi tescili, çoğunu bir avukatın sizin için derlediği temel bir belge setine dayanır. Şunları sağlamanız beklenir:

• Tüm ortakların ve müdürlerin, noter onaylı ve yabancı iseler apostilli pasaport kopyaları.
• Türk şirketi için hazırlanan ana sözleşme.
• Avukatınız için, yurt dışında apostillenmiş veya bir Türk noteri önünde imzalanmış vekaletname.
• Faaliyet ruhsatı başvurusu için bir iş planı veya faaliyet tanımı.
• Kurumsal bir ortak için, ana şirketin tescil belgesi ve apostilli bir yönetim kurulu kararı.
• Müdürler için adres kanıtı ve imza beyannameleri.

Türkiye dışında düzenlenen belgeler genellikle apostil ve onaylı Türkçe tercüme gerektirir. Eksik veya yanlış tasdik edilmiş evrak, gecikmenin en sık görülen tek nedenidir, bu yüzden kimse yola çıkmadan veya imza atmadan önce listeyi doğru çıkarmaya değer.

Türkiye’de Serbest Bölge Şirketi Kurma Maliyetleri

Türkiye’de serbest bölge şirketinin maliyeti, resmi ücretler ve işletme giderleri olarak ikiye ayrılır. Bu makalenin yazıldığı tarih itibarıyla genel bir tablo olarak, aşağıdakiler için bütçe ayırmalısınız ve rakamlar düzenli olarak revize edildiği için kesin tutarları bir avukatla teyit etmelisiniz:

• Faaliyet ruhsatı ücreti, ruhsat süresi için Ticaret Bakanlığına ödenir, ABD doları üzerinden belirlenir ve ruhsat türüne göre değişir.
• Şirket kuruluş giderleri, noter, Ticaret Sicili, tercüme ve apostil ücretleri gibi.
• Bölgedeki yerin kirası veya satın alınması, büyük ölçüde bölgeye, konuma ve ünitenin büyüklüğüne bağlıdır.
• Bölge işleticisine ödenen yıllık ücretler, buna ek olarak muhasebe ve bordro giderleri.

Vergi muafiyetlerinden gelen toplam tasarruf, ihracatçı bir üretici için genellikle bu maliyetlerin önüne geçer, ancak hesap faaliyetinize özeldir. Yalnızca ticaretle ilgilenen bir işletme üretim kurumlar vergisi muafiyetini görmeyecektir, bu yüzden standart bir anakara şirketi yerine bu yapıyı seçmeden önce rakamları dikkatle modellemelidir.

Türkiye’de Serbest Bölge Şirketi Kurmak Ne Kadar Sürer?

Türkiye’de serbest bölge şirketi kurmak, tamamlanmış bir dosyadan faaliyet ruhsatının verilmesine kadar genellikle dört ile sekiz hafta sürer, ancak bu bölgeye ve sektöre göre değişir. Şirket kuruluşunun kendisi, belgeler hazır olduğunda genellikle birkaç gün içinde hızlıca tamamlanabilir. Daha uzun aşama faaliyet ruhsatıdır, çünkü bölge işleticisi ve Bakanlık iş planını inceler.

Kabaca aşama aşama bir görünüm şöyledir: belgelerin nereden geldiğine bağlı olarak belge hazırlığı ve tasdiki bir ile üç hafta; Ticaret Sicili tescili genellikle birkaç gün ile bir hafta; ve faaliyet ruhsatı incelemesi yaygın olarak üç ile beş hafta. Karanfiloğlu Hukuk Bürosundaki uygulamamızda en sık gördüğümüz gecikmeler makamlardan değil, doğru apostil veya tercüme olmadan gelen yabancı belgelerden kaynaklanır; bu da dosyayı baştan başlatır.

Kaçınılması Gereken Yaygın Hatalar

Türkiye’de bir serbest bölge şirketiyle ilgili sorunların çoğu önlenebilir ve bir avuç tekrarlayan hatadan kaynaklanır. Dikkat edilmesi gereken hatalar şunlardır:

• Yanlış ruhsat türünü seçmek. Bir ticaret ruhsatı, üretim kurumlar vergisi muafiyetini açmaz. Ruhsatı işletmenin parayı gerçekte nasıl kazanacağına uygun seçin.
• Bölgenin vergisiz bir ada olduğunu düşünmek. Türkiye anakarasına satılan mallar yine de gümrükten geçer ve olağan vergiler ile KDV’ye tabi olur. Muafiyetler, uygun bölge faaliyetine uygulanır, her şeye değil.
• Zayıf iş planları. Belirsiz bir faaliyet tanımı, ruhsat incelemesini yavaşlatır. İşleticiler inandırıcı ve belirli bir plan görmek ister.
• İçeriği hafife almak. Bir serbest bölge şirketi, kağıt üzerinde bir ruhsattan ibaret değil, gerçek bir varlık, yer ve faaliyet gerektirir.
• Vergi mükellefiyetini göz ardı etmek. Sizin ve şirketinizin vergi mükellefi olduğu yer, kârların ve kâr paylarının memlekette nasıl değerlendirileceğini etkiler ve bölge muafiyetleri bunu değiştirmez.

Bunları en baştan doğru yapmak, daha sonra yanlış dosyalanmış bir ruhsatı veya hatalı bir yapıyı düzeltmekten çok daha ucuzdur.

Türkiye’de Serbest Bölge Şirketi ile Anakara Şirketi

Türkiye’de bir serbest bölge şirketi ve bir anakara şirketi farklı iş modellerine uygundur; aşağıdaki tablo hangisinin size uyduğuna karar vermenize yardımcı olacak temel farkları özetler.

Ticaretiniz çoğunlukla Türkiye iç pazarıyla ilgiliyse, bir anakara şirketi genellikle daha basittir. İthalat, işleme ve ihracat yapıyorsanız, ruhsat ve içerik ilk günden doğru yönetildiğinde Türkiye’de serbest bölge şirketi daha güçlü bir yapı olabilir.

İstanbul’da Bir Avukatla Görüşün

Kendi durumunuz hakkında tavsiye almak isterseniz, Karanfiloğlu Hukuk Bürosu İstanbul’da kayıtlı, Türkiye genelinde yabancı ve Türk müşterilere hizmet veren bir hukuk bürosudur. Bize telefon veya WhatsApp üzerinden +90 532 659 35 11 numarasından, e-posta ile [email protected] adresinden ulaşabilir, ya da Mecidiyeköy Mah. Büyükdere Cad. No:67-71, Alba İş Merkezi, Kat:8, Şişli, İstanbul adresinden bizi ziyaret edebilirsiniz. Durumunuzu görüşmek için bizimle iletişime geçin.

Sıkça Sorulan Sorular

Bir yabancı, Türkiye’de bir serbest bölge şirketinin tamamına sahip olabilir mi?

Evet, bir yabancı yerli ortak gerekmeden Türkiye’de bir serbest bölge şirketinin tamamına sahip olabilir. Türkiye, yabancı yatırım kuralları kapsamında yabancı ve Türk yatırımcılara eşit muamele eder, bu yüzden bir serbest bölge şirketinin yüzde yüz yabancı sahipliği standarttır. Her yabancı ortağın bir Türk vergi numarasına ihtiyacı vardır, bunu bir avukat vekaletnameyle alabilir.

Türkiye’de serbest bölge şirketi kurmanın maliyeti nedir?

Maliyet, ABD doları üzerinden belirlenen bir faaliyet ruhsatı ücretini, şirket kuruluş giderlerini, bölge içindeki yer kirasını ve yıllık işletici ücretlerini birleştirir. Kesin rakamlar düzenli olarak revize edilir ve bölgeye ve ruhsat türüne göre değişir, bu yüzden bütçelemeden önce bir avukatla güncel rakam olarak teyit edilmelidir.

Türkiye’de serbest bölge şirketleri kurumlar vergisi öder mi?

Geçerli bir üretim ruhsatına sahip şirketler, genellikle bölgede yürütülen üretimden elde edilen kazançlarda kurumlar vergisinden muaftır. Salt ticaret faaliyeti farklı muamele görür ve aynı üretim muafiyetinden yararlanmaz. Muafiyetin kapsamı ruhsata ve faaliyete bağlıdır ve sizin durumunuz için kontrol edilmelidir.

Türkiye’de serbest bölge şirketi tescili ne kadar sürer?

Türkiye’de serbest bölge şirketi tescili, tamamlanmış bir dosyadan faaliyet ruhsatının verilmesine kadar genellikle dört ile sekiz hafta sürer. Ticaret Sicilinde tescil sadece günler sürebilir, faaliyet ruhsatı incelemesi ise iş planının değerlendirilmesi nedeniyle daha uzun aşamadır.

Bir serbest bölge şirketi Türkiye iç pazarına satış yapabilir mi?

Evet, ancak bölgeden Türkiye anakarasına satılan mallar gümrükten geçmeli ve olağan vergiler ile KDV’ye tabi olmalıdır. Gümrük ve vergi avantajları, bölge içindeki uygun faaliyete ve yeniden ihracata uygulanır, herhangi bir ithalat gibi muamele gören iç satışlara değil.

Bir Türk serbest ticaret bölgesi şirketi hangi faaliyetleri yürütebilir?

Bir Türk serbest ticaret bölgesi şirketi, sahip olduğu ruhsata ve bölgenin uzmanlaşmasına bağlı olarak üretim, ticaret, depolama, montaj, lojistik, yazılım ve belirli hizmetleri yürütebilir. Faaliyet ruhsatı izin verilen faaliyeti tanımlar, bu yüzden ruhsat türü baştan itibaren planlanan işe uygun olmalıdır.

Bir serbest bölge şirketi kurmak için Türkiye’de bulunmam gerekir mi?

Hayır, Türkiye’de bir avukata vekaletname verdiğiniz takdirde fiziksel olarak bulunmanız gerekmez. Bu yetkiyle avukatınız vergi numaralarını alabilir, kuruluş başvurusunu yapabilir ve siz yurt dışında kalırken ruhsat başvurusunu sizin adınıza sunabilir.

Yazar Hakkında

Kaan Karanfiloğlu, Türkiye genelinde Türk ve uluslararası müşterilere hizmet veren, İstanbul merkezli kayıtlı bir hukuk bürosu olan Karanfiloğlu Hukuk Bürosu‘nun kurucusudur. İstanbul Barosuna (Sicil No. 58270) ve Türkiye Barolar Birliğine (No. 133074) kayıtlı bir avukattır ve 2017 yılından beri Türkiye’de hukuk uygulamaktadır. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesinden (2016) lisans derecesine sahiptir ve müşterilerine Türkçe, İngilizce ve Fransızca dillerinde danışmanlık yapar; büro ayrıca deneyimli ofis içi tercümanlarla Rusça ve Çince konuşan müşterilere de hizmet verir.

Sorumluluk Reddi: Bu makale Türk hukuku hakkında genel bilgi verir ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kanunlar, yönetmelikler, resmi ücretler ve prosedürler zamanla değişir ve her durum farklıdır. Kendi özel durumunuzla ilgili tavsiye için lütfen yetkili bir avukata danışın. Bu makaledeki bilgilere güvenmekten kaynaklanan herhangi bir zarar için sorumluluk kabul edilmez.