Türkiye'de Kliniğe Karşı Dava: Sağlık Turizminde Hata Sonrası Haklarınız

Türkiye'de bir kliniğe dava açmak, saç ekimi, estetik ameliyat veya diş tedavisi sizi mağdur ettiğinde mümkündür. Yabancı hastalar, Türkiye'de ikamet etmeden ve genellikle tekrar Türkiye'ye gitmeden davayı Türk mahkemeleri önünde açabilir. Dava normalde Türk Borçlar Kanunu ve tüketici hukuku çerçevesinde, genellikle bir arabuluculuk toplantısının ardından, özel kliniğe (ve çoğu zaman tedaviyi yapan doktora) karşı açılır. Çoğu davada sonucu iki şey belirler: tıbbi kayıtlarınız ve mahkemenin aldığı bağımsız bilirkişi raporu.

Sağlık Turizminde Tedavi Hatalı Giderse Kim Sorumludur?

Sizi tedavi eden özel klinik veya hastane normalde asıl davalıdır, çünkü sözleşme yaptığınız taraf odur. Türk mahkemeleri, hasta ile özel sağlık kuruluşu arasındaki ilişkiyi bir sözleşme olarak değerlendirir ve kuruluş, sözleşmeyi yerine getirmek için kullandığı doktor ve personelden sorumludur.

Tedaviyi yapan doktor da, tedavi özel sektörde gerçekleştiyse, kişisel olarak dava edilebilir. Bu önemlidir. Türkiye'de doktorların zorunlu mesleki sorumluluk sigortası bulunması gerekir ve kliniğin kendi varlıkları sınırlı olduğunda bu sigorta tazminatı finanse edebilir.

Çoğu sağlık turisti, ameliyatı, oteli ve havalimanı transferlerini tek bir paket olarak satan bir aracı kurum üzerinden rezervasyon yapar. Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik uyarınca, sağlık turistlerine hizmet veren sağlık kuruluşları ve aracı kurumların Sağlık Bakanlığı'ndan yetki belgesi alması gerekir. Belirli sonuçlar reklam eden veya sizin için kliniği ve doktoru seçen bir aracı kurum, özellikle bu durumlarda sorumluluğa ortak olabilir.

Devlete bağlı bir hastaneye dava açabilir miyim? Evet, ancak farklı bir yoldan. Bir kamu hastanesinde oluşan zarar, doktordan veya hastaneden doğrudan değil, önce yazılı bir başvuru ve ardından idare mahkemelerinde tam yargı davası yoluyla idareden talep edilir. Sağlık turizminin büyük kısmı özel kliniklerde gerçekleştiği için bu rehber esas olarak onlara odaklanır.

Türkiye'de Kliniğe Karşı Dava Açmanın Hukuki Dayanakları

Türkiye'de bir tıbbi malpraktis davası, tedavinin kabul edilen bakım standardının altında kalması ve bu başarısızlığın zararınıza sebep olması durumunda kazanılır. Beğenmediğiniz bir sonuç, tek başına malpraktis değildir. Önemli olan, doktorun kabul edilen tıbbi uygulamadan ayrılıp ayrılmadığı, sizi gereğince bilgilendirip bilgilendirmediği veya dikkatli bir hekimin kaçınacağı bir hata yapıp yapmadığıdır.

Tedavi sözleşmesinin ihlali

Tedavi sözleşmesi Türk Borçlar Kanunu (6098 sayılı Kanun) çerçevesinde değerlendirilir. Çoğu tedavide doktor bir sonucu garanti etmez; görev, mesleki dikkat ve beceriyle hareket etmektir ve hafif bir kusur bile sorumluluk doğurabilir. Tamamen estetik amaçlı ameliyatlar bunun kısmi bir istisnasıdır. Türk mahkemeleri bazı kararlarında bu ameliyatları belirli bir sonuç taahhüdüne daha yakın görmüş olup, bu durum genellikle hastanın yararınadır.

Eksik veya hatalı aydınlatılmış onam

Geçerli bir aydınlatılmış onamın bulunmaması ayrı bir sorumluluk nedenidir. Hasta Hakları Yönetmeliği uyarınca, tedavi, riskleri, alternatifler ve olası sonuçlar size gerçekten anlayabileceğiniz bir şekilde anlatılmalıdır. Sadece Türkçe yazılmış, ameliyattan dakikalar önce imzalatılmış veya ortaya çıkan komplikasyondan hiç bahsetmeyen bir onam formu, davanın en güçlü parçası olabilir. Bu durum, ameliyatın kendisi teknik olarak doğru yapılmış olsa dahi geçerlidir.

Haksız fiil ve tüketici koruması

Aynı olaylar Borçlar Kanunu çerçevesinde haksız fiil olarak da ele alınabilir. Yargıtay da özel sağlık kuruluşlarından alınan sağlık hizmetlerini 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında tüketici işlemi olarak değerlendirmiştir. Bu sınıflandırma davaya bakacak mahkemeyi, usulü ve yargılama harçlarını etkiler.

Tıbbi Malpraktis Davasına Hangi Mahkeme Bakar?

Özel bir kliniğe karşı açılan dava normalde Tüketici Mahkemesi'nde görülür, çünkü hasta ile özel sağlık kuruluşu arasındaki uyuşmazlıklar genellikle tüketici işlemi sayılır. Ayrı bir tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla görev yapar. Her yıl güncellenen bir eşiğin altındaki çok küçük talepler tüketici hakem heyetine gider, ancak Türkiye'deki ciddi bir tıbbi malpraktis davası normalde bu sınırın oldukça üzerindedir.

Arabuluculuk genellikle tüketici davası açmadan önce zorunlu bir ön şarttır. Kayıtlı bir arabulucu her iki tarafı, genellikle çevrim içi veya avukatınız aracılığıyla katılabileceğiniz bir toplantıya davet eder. Klinik kabul edilebilir bir teklif yaparsa, imzalanan anlaşma mahkeme kararı gibi icra edilebilir hale gelir. Anlaşma sağlanamazsa, arabulucunun son tutanağı davayı açmanıza izin verir.

Türkiye'deki bir hastaneye kendi ülkemden dava açabilir miyim?

Bazen kendi ülkenizde dava açabilirsiniz, ancak bu kararı Türk kliniğine karşı uygulatmak ikinci bir dava anlamına gelir. Yetki normalde kliniğin bulunduğu yerdeki Türk mahkemesine aittir. Bazı yabancı mahkemeler, kendi vatandaşlarına aktif reklam yapan kliniklere karşı davaları kabul etse de, kararın klinik varlıklarına ulaşabilmesi için önce bir Türk mahkemesinde tanınması ve tenfiz edilmesi gerekir. Çoğu hasta için, doğrudan Türkiye'de kliniğe dava açmak daha pratik bir yoldur.

Seçenekleriniz: Dava, Suç Duyurusu veya İdari Şikayet

Birkaç yol açıktır ve bazıları birlikte ilerleyebilir.

Bir suç duyurusu erken bir bilirkişi incelemesi sağlayabilir. Aynı zamanda kliniğin uzlaşma görüşmelerindeki tutumunu sertleştirebilir, bu yüzden bu adımı bir refleks olarak değil bilinçli bir seçim olarak ele alın.

Türkiye'de Kliniğe Dava Açmadan Önce Gereken Kanıtlar

Çoğu malpraktis davasının sonucunu tıbbi kayıtlar belirler, bu yüzden onları toplamak ilk pratik adımdır. Şunları toplayın:

• ameliyat notları, anestezi kayıtları, hemşire notları ve test sonuçları dahil tam tıbbi dosyanız (Hasta Hakları Yönetmeliği bunların kopyasını almaya hak verir);
• aldığınız her dilde imzaladığınız her onam formu;
• paket sözleşmesi, faturalar, makbuzlar ve klinik veya aracı kurumla WhatsApp dahil tüm yazışmalar;
• sizi tedaviyi almaya ikna etmek için kullanılan reklam materyali, web sitesi ekran görüntüleri ve öncesi sonrası fotoğraflar;
• işlemden sonraki ilk günlerde durumunuzu gösteren tarihli fotoğraflar;
• memleketinizde komplikasyonu tedavi eden doktorlardan raporlar, ayrıca düzeltici tedavi ve seyahat için makbuzlar.

Yabancı tıbbi raporların yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilmesi gerekir ve resmi belgelerin genellikle apostil taşıması gerekir. Dava sırasında mahkeme bir bilirkişi atar veya dosyayı Adli Tıp Kurumu'na ya da bir üniversite tıp fakültesi kuruluna gönderir. Kusur konusundaki görüşleri genellikle sonucu belirler.

Yabancılar İçin Türkiye'de Tıbbi İhmal Davası Adım Adım Nasıl İşler?

Yabancılar için Türkiye'de bir tıbbi ihmal davası, başlangıçta birkaç ek formalite dışında yerli usulü izler.

1. Tıbbi dosyanızı ve diğer kanıtları toplayın, bunları bir avukata ve mümkünse ilgili uzmanlık alanında bağımsız bir doktora inceletin.
2. Bir Türk avukata vekaletname vermek için Türk konsolosluğuna veya apostilli bir yerel notere başvurun.
3. Şikayeti ortaya koyan ve elinizde yoksa tıbbi dosyayı talep eden bir Türk noteri aracılığıyla kliniğe resmi bir ihtarname gönderin.
4. Kliniğin bulunduğu yerdeki adliyenin arabuluculuk bürosuna başvurun. Arabulucu kliniği ve çoğunlukla sigortacısını davet eder.
5. Anlaşma sağlanamazsa, arabulucunun son tutanağı ile tüketici mahkemesinde davayı açın. Birçok davacı, Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde asgari bir miktar belirterek ve bilirkişi raporu sonrası artırarak belirsiz alacak davası açar.
6. Mahkeme talep ederse yargılama giderleri için güvence yatırın. Yabancı davacılar, 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Hahey Sözleşmesi gibi bir anlaşma kapsamında veya mütekabiliyet esasına göre bundan muaf olabilir.
7. Delil aşamasını avukatınız üzerinden takip edin: tanık dinlenmesi, bilirkişi incelemesi ve bilirkişi raporuna itirazlar.
8. Karardan sonra her iki taraf da bölge adliye mahkemesine (istinaf) ve ardından Yargıtay'a başvurabilir.

Davanızın sözleşmeye dayalı bir talep mi yoksa aydınlatılmış onam talebi mi olarak çerçevelenmesinin daha iyi olduğu ve doktoru veya aracı kurumu davalı olarak eklemenin gerekip gerekmediği, kayıtlarınıza ve kliniğin tutumuna bağlıdır; bir avukat bunu kısa bir görüşmede değerlendirebilir.

Süreler ve Gerçekçi Bir Zaman Çizelgesi

Türkiye'deki zamanaşımı süreleri birçok hastanın beklediğinden daha kısadır, bu yüzden saat komplikasyonun ortaya çıktığı günden itibaren işlemeye başlar. Bu makalenin yazıldığı tarih itibarıyla ana süreler şöyledir:

• Haksız fiil talepleri: zararı ve sorumlu kişiyi öğrenmeden itibaren iki yıl, en geç fiilden itibaren on yıl (Borçlar Kanunu madde 72). Fiil aynı zamanda daha uzun bir ceza zamanaşımı süresi olan bir suç ise, o daha uzun süre uygulanır.
• Sözleşme talepleri: genellikle beş yıl, ancak ihtiyatlı bir yaklaşım daha kısa haksız fiil süresi içinde hareket etmektir.
• Kamu hastaneleri: idareye başvuru genellikle fiili öğrenmeden itibaren bir yıl içinde, en geç fiilden itibaren beş yıl içinde yapılmalıdır.

Tipik bir dosya şu aşamalardan geçer:

• Kayıtlar ve yeminli çeviriler: yaklaşık bir ile iki ay.
• Tüketici arabuluculuğu: genellikle üç ile dört hafta.
• Bilirkişi raporu dahil ilk derece dava: çoğunlukla iki ile üç yıl, Adli Tıp Kurumu'nda birikim varsa daha da uzun.
• İstinaf ve temyiz: genellikle bir ile iki yıl daha.

Bunlar genel tahminlerdir. Her mahkeme kendi hızında ilerler.

Hangi Tazminatı Talep Edebilirsiniz?

Türkiye'de başarısız ameliyat için tazminat, hem maddi hem de manevi zararı kapsar. Maddi tazminat şunları içerebilir:

• Türkiye'de veya yurt dışında düzeltici tedavinin maliyeti;
• bu tedaviyle ilişkili seyahat ve konaklama;
• kayıp kazanç ve sürekli zarar durumunda, bir aktüer uzmanın hesapladığı çalışma gücü kaybı;
• hatalı tedavi için ödediğiniz ücretin geri alınması.

Borçlar Kanunu'nun 56. maddesi kapsamındaki manevi tazminat, acıyı, sıkıntıyı ve şekil bozukluğunu karşılar. Hakim miktarı kendi takdirine göre belirler. Türkiye'de başarısız ameliyat için verilen tazminatlar, Birleşik Krallık, Amerika Birleşik Devletleri veya Körfez ülkelerinden gelen birçok hastanın beklediğinden daha mütevazı olma eğilimindedir ve faiz genellikle zarar verici fiilin tarihinden itibaren işlemeye başlar.

Yargılama harçları ve maliyet riski

Dava tüketici uyuşmazlığı olarak değerlendirildiğinde, tüketici tarafından açılan bir dava, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 73. maddesi kapsamında harçtan muaftır. Bazı bilirkişi ve tebligat giderlerinin yine de avans olarak ödenmesi gerekebilir. Davayı kaybeden taraf, yargılama giderlerini ve karşı tarafa yasal avukatlık ücretini öder, bu yüzden abartılı bir talep gerçek bir maliyet riski taşır. Resmi harçlar ve tarifeler her yıl değiştiği için, dava açmadan önce güncel tutarları bir avukata doğrulatın.

Yabancı Hastaların Yaptığı Yaygın Hatalar

Zayıf dosyaların çoğu, önlenebilir sebeplerden zayıftır.

1. Tıbbi dosyayı almadan Türkiye'den ayrılmak. Taburcu olmadan önce tam bir kopyayı yazılı olarak isteyin. Klinikler siz yurt dışına çıktıktan sonra daha yavaş yanıt verir.
2. Ücretsiz bir revizyon için ibraname imzalamak. Revizyon teklifleri bazen artık bir talebiniz olmadığını belirten bir belge ile gelir. İmzalamadan önce kontrol ettirin.
3. Zarar belgelenmeden düzeltici ameliyat olmak. Önce yeni cerrahtan ayrıntılı yazılı bir rapor ve fotoğraf isteyin. Karanfiloğlu Hukuk Bürosu'ndaki uygulamamızda, oluşturması en zor dosyalar, orijinal sonucun kimse kayıt altına almadan düzeltildiği dosyalardır.
4. İddiaları çevrim içi yayınlamak. Doktoru isim vererek hedef alan sert paylaşımlar, Türkiye'de size karşı hakaret veya iftira şikayetine yol açabilir. Açıklamalarınızı olgusal tutun ve tüm hikayeyi mahkeme için saklayın.
5. Kliniğin sorunu düzeltmesini beklemek. Haftalarca süren kibar yazışmalar, iki yıllık haksız fiil süresinin içine girebilir. Bir süre belirleyin ve bu süre geçerse arabuluculuğa başvurun.

Sağlık turizminde tedavi hatalı gittikten sonra Türkiye'de kliniğe dava açmak, belgeye dayalı bir süreçtir. Tıbbi dosyanızı ve onam formlarınızı güvence altına alın, zamanaşımı süreleri içinde hareket edin, arabuluculuğa katılın ve bilirkişi raporuna dayalı, zaman alan bir dava sürecini bekleyin. Bunun için İstanbul'a taşınmanıza gerek yoktur, çünkü vekaletnamenizi taşıyan bir avukat her aşamayı sizin adınıza yürütebilir.

İstanbul'da Bir Avukatla Görüşün

Kendi durumunuz hakkında tavsiye almak isterseniz, Karanfiloğlu Hukuk Bürosu, Türkiye genelinde yabancılara ve Türk vatandaşlarına hizmet veren İstanbul merkezli kayıtlı bir hukuk bürosudur. Bize +90 532 659 35 11 numaralı telefon veya WhatsApp hattından, karanfiloglu.lawyer@gmail.com adresinden e-posta ile veya Merkez Mah. Hasat Sk. No:12, 34384 Şişli, İstanbul adresinden ulaşabilirsiniz. Durumunuzu görüşmek için bizimle iletişime geçin.

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancı bir hasta, başarısız bir saç ekimi sonrası Türkiye'de kliniğe dava açabilir mi?

Evet, zarar tıbbi kusurdan veya eksik aydınlatılmış onamdan kaynaklanmışsa, yabancı bir hasta başarısız bir saç ekimi sonrası Türkiye'de özel bir kliniğe dava açabilir. Dava genellikle arabuluculuktan sonra tüketici mahkemesine gider ve bir bilirkişi raporu kliniğin kusurlu olup olmadığına karar verir. Kusur olmadan sadece kötü bir estetik sonuç, genellikle yeterli değildir.

Türkiye'ye gitmeden kliniğe dava açmak mümkün mü?

Evet, bir Türk avukat vekaletname ile sizin adınıza hareket edebildiği için, Türkiye'de kliniğe dava açmak genellikle seyahat etmeden mümkündür. Vekaletnameyi bir Türk konsolosluğunda veya apostilli bir yerel noterde imzalayabilirsiniz. Mahkeme talep ederse tıbbi muayeneye katılmanız gerekebilir.

Türkiye'de tıbbi malpraktis davası açmak için ne kadar süreniz var?

Bu makalenin yazıldığı tarih itibarıyla, haksız fiile dayalı bir talep genellikle zararı ve sorumlu kişiyi öğrenmeden itibaren iki yıl içinde ve en geç fiilden itibaren on yıl içinde açılmalıdır. Sözleşme talepleri genellikle beş yıllık bir süreye tabidir, ancak erken hareket etmek daha güvenli bir yoldur.

Türkiye'de özel bir hastaneye dava açmadan önce arabuluculuk zorunlu mu?

Arabuluculuk genellikle tüketici davası açmadan önce zorunlu bir ön şarttır ve özel sağlık kuruluşlarına karşı davalar genellikle tüketici uyuşmazlığı sayılır. Toplantı çoğunlukla çevrim içi yapılabilir veya avukatınız tarafından katılım sağlanabilir. Anlaşma olmazsa, arabulucunun son tutanağı davanın açılmasına izin verir.

Türkiye'de özel bir kliniğe dava açmak için harç öder miyim?

Dava tüketici uyuşmazlığı sayılırsa genellikle hayır, çünkü tüketici davaları Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında harçtan muaftır. Bazı bilirkişi ve tebligat giderlerinin yine de avans olarak ödenmesi gerekebilir. Davayı kaybederseniz, karşı tarafın giderlerini ve yasal avukatlık ücretini ödemeniz istenebilir.

Sağlık gezimi düzenleyen aracı kuruma dava açabilir miyim?

Rolüne bağlı olarak, aracı kurumu da davalı olarak ekleyebilirsiniz. Belirli sonuçlar vaat etmişse, kliniği veya doktoru seçmişse ya da tedaviyi bir paket olarak satmışsa sorumluluğu daha güçlüdür. Sağlık turistlerine hizmet veren aracı kurumların Sağlık Bakanlığı'ndan yetki belgesi alması gerekir.

Türk mahkemeleri başarısız ameliyat için ne kadar tazminata hükmeder?

Sabit bir ölçek yoktur; Türk mahkemeleri maddi zararı kanıtlardan hesaplar ve manevi tazminatı kendi takdirine göre belirler. Maddi zarar, düzeltici tedaviyi, seyahati ve kayıp kazancı içerebilir. Manevi tazminatlar bazı diğer ülkelere kıyasla daha mütevazı olma eğilimindedir.

Doktorun malpraktis davalarını kapsayan bir sigortası var mı?

Türkiye'de doktorların mesleki sorumluluk sigortası taşıması zorunludur ve özel klinikler genellikle kendi poliçelerine de sahiptir. Sigortacı arabuluculuğa katılabilir veya tahsilat açısından önem taşıyabilir. Poliçe limitleri değişir, bu yüzden klinik ve doktor, teminatın üzerindeki tutarlardan sorumlu olmaya devam edebilir.

Yazar Hakkında

Kaan Karanfiloğlu, Türkiye genelinde Türk ve uluslararası müşterilere hizmet veren İstanbul merkezli kayıtlı bir hukuk bürosu olan Karanfiloğlu Hukuk Bürosu'nun kurucusudur. İstanbul Barosu'na (Sic. No. 58270) ve Türkiye Barolar Birliği'ne (No. 133074) kayıtlı bir avukat olup Türkiye'de 2017'den beri hukuk pratiği yapmaktadır. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden (2016) lisans derecesine sahiptir ve müşterilerine Türkçe, İngilizce ve Fransızca dillerinde danışmanlık yapar; Rusça ve Çince konuşan müşterilere ofiste ana dili bu diller olan danışmanlar aracılığıyla hizmet verilir.

Yasal Uyarı: Bu makale Türk hukuku hakkında genel bilgi vermektedir ve hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Kanunlar, yönetmelikler, resmi harçlar ve prosedürler zaman içinde değişebilir ve her durum birbirinden farklıdır. Kendi özel durumunuzla ilgili tavsiye için lütfen yetkili bir avukata danışın. Bu makaledeki bilgilere güvenerek ortaya çıkabilecek herhangi bir zarar için sorumluluk kabul edilmemektedir.